सहासी डाक्टर महरा : जो पिपिई बिना घरमै पुगेर संक्रमितका उपचार गर्छन्

गोविन्द खड्का

तपाईंलाई कस्तो छ ? मोटरसाईकलबाट झरेर आफ्नो कपाल मिलाउँदै डाक्टर गिरबहादुर महरा (गिरु) ले कोरोना संक्रमित मानबहादुर मगर छपालीलाई सोध्नुभयो । लगत्तै झोलाबाट ग्लोब्स निकाल्नुभयो । सेनिटाइजर छर्किनुभयो । निधार, शरीर छाम्न थाल्नुभयो । आफ्नै मोटरसाइकलमा झोला बोकेर डाक्टर महरा मगर छपालीको घरमा नपुग्दा सम्म धेरै मानिस त्रसित थिए । घरतिर हेर्दापनि कोरोना सर्ला जस्तो व्यवहार देखाउँथे । कोही भेट्न पनि जाँदैन्थे । तर अनौठो तरीकाले डाक्टर महराले हातमा ग्लोब्स लगाएरै जाँच्नुभयो । नौलो थियो ।

ज्वरो न घटेपछि घोराही–१८ गिठेपानीका मानबहादुर छपालीले राप्ती स्वाथ्य विज्ञान प्रतिष्ठान घोराहीमा फोन गर्नुभयो । फोनै उठेन । त्यसपछि उहाँले कुनै उपाए नदेखेपछि सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा लेख्नुभयो । स्थानिय बासिन्दा समेत रहेका डाक्टर महरासँग कुराकानी गर्नुभयो । त्यस लगत्तै घोराही–१४ नयाँबजारस्थित घरबाट डाक्टर महरा गिठेपानी पुग्नुभयो ।

फेसबुक पेजमा मानबहादुरले कोरोना पोजेटिभ भएको विरामी होम आइसोलेसनमा बस्दा गाह्रो भयो भने कहाँ कन्ट्याक्ट गर्ने ? राप्ती हेल्थ साइन्समा गर्दा फोन नै उठाउनु हुँदैन । के हामी देशका नागरिक होइनौं ? के हामीले उपचार पाउँदैनौं ? त्यसको केही मिनेटमै डाक्टर महरा गिठेपानी टोलको पिपल खालीस्थित घरमा पुग्नुभएको थियो ।

दिउँसो अबेर जाँच गर्दा अक्सिजन ९६, प्रेसर ११०/८५ र लङ्स नर्मल भनेर डाक्टर महराले रिपोर्ट दिनुभयो । एउटा टयाब्लेट खाँदै आएको सिटामोल दुईटा खान सुझाव दिनुभयो । अरु अवस्था नर्मल रहेकोले न आत्तिन भन्नुभयो । खानेकुराहरु सबैजसो खान मिल्ने उहाँको भनाई थियो । एक्लै छु भन्ने नसोच्नु आवश्यक परे हामी जुनसुकै बेला आउँछौं, सँगै छौ भन्नुभयो ।

केहीदिन अघि कोहलपुर मेडिकल कलेजमा श्रीमतिको उपचारका लागि मगर जानुभएको थियो । फर्किएको केही दिनमै १८ गते देखि ज्वरो आउन थाल्यो । उहाँका अनुसार ज्वरो थामिएन । उहाँ आफैलाई कोरोना भएको आशंका लाग्यो । जँचाउन २१ गते जानुभयो । त्यसको रिपोर्ट २२ गते कोरोना पोजिटिभ आयो । होम आइसोलेसनमा बस्नुभयो ।

त्यसरी कोरोना पोजेटिभ भएपछि छपालीको आङ् छुने पहिलो व्यक्ति डाक्टर महरा हुनुहुन्छ । उहाँले मगरको मुन्टो अर्कोतिर नफर्काएर पनि खासै डर मान्नुभएको थिएन । छाति र ढाड सबैतिर छुनुभयो । लामो सास तान्न र फाल्न लगाउनुभयो । प्रेसर जाँच्नुभयो । महराले जाँच्दा लाग्थ्यो मगरलाई कोरोना लागेको छैन ।

अरु रोगका विरामीलाई जस्तै आत्मीय व्यवहार देखाउनुभयो । त्यसक्रममा मगरको मुहार उज्यालो हुँदै गयो । हलुको महशुस गर्नुभयो । हातमा ग्लोब्स र आँखामा मास्क थियो । त्यस बाहेक डाक्टर महराले सामान्य आफ्ना कपडा लगाउनु भएको थियो । जाँच गर्दा प्रयोग भएका सबै साधनमा सेनिटाइजर प्रयोग गर्नुभयो । मानिसहरु आजकाल गेटबाट अनुहार निकाले कोरोना लाग्छ भनेर लुगलुग काँप्छन् ।

आफन्तजन पनि भेट्न आउँदैनन् । टाढैबाट सल्लाह सुझाव दिनेको पनि कमि छ तर डाक्टर महराले सजिलोगरी जाँच गर्नुभयो । बाटोमा उभिएकाहरुले पनि त्यो दृश्य अनौठो गरी हेरीरहेका थिए । जाँच गर्दा र सकिएपछि दुईपटक उपकरण सेनिटाइजरले सफा गर्नुभयो । अरु कुनै रोग लागेका विरामीलाई जस्तै महराको सरल व्यवहार थियो । देख्नेको पनि आत्मविश्वास बढाउँथ्यो ।

यसैगरी दुवै खुट्टाका पिंडौला टनक्कै बाँधेर गिठेपानीका हिमाल पुनले कोरोनाको दुःखाई सहनुभएको थियो । खट्नै नसक्ने गरी दुःखेपछि बाँधेको बताउनुभयो । उहाँले विस्तारै खोल्दा ठूलै डाम बसेको थियो । रक्तसञ्चार रोकिनेगरी पुनले आफ्ना दुवै खट्टा बाँध्नुभएको हो । उहाँको उपचारको लागि पनि डाक्टर महरा खबर पाउन बित्तिकै जानुभयो ।

त्यहाँ पनि मानबहादुरको घरमा गरेकै शैलीमा प्रस्तुत हुनुभयो । महराले शारीरिक जाँच तथा औषधिको हेरफेर गर्नुभयो । निर्धक्कसँग छुनुभयो, छाम्नुभयो । आवश्यक सल्लाह दिनुभयो । त्यसबेला पुनले भन्नुहुन्थ्यो, ‘बाँच्दिन क्या जस्तो भाथ्यो ।’ उहाँले थप्नुभयो, ‘कोरोना कोरोना भन्थे लागेपछि यस्तो पो हुनेरहेछ ।’

उहाँका अनुसार छाकै छोड्ने बनायो । यति गाह्रो भयो कि उभिन र शौचालय जान सकिएन । मासुका फल धेरै दुःखेपछि बेस्सरी बाँध्नुभयो । त्यसलाई पीडा कम बनायो तर बाँधेर कोरोना ठिक हुने कुरा थिएन । डाक्टर महराले जाँचेपछि दुईदिनमै फरक भयो । उहाँकी श्रीमति पवित्रा सहित दुवैजनाले होम आइसोलेसनमै स्वास्थ्य लाभ लिनुभयो ।

गत १३ गते सानी छोरीलाई ज्वरो आयो । त्यसैदिन साँझ हिमालकी श्रीमति अमृता पनि ज्वरोले थलिनुभयो । त्यस बेलासम्म हिमाललाई हल्का ज्वरो आउँथ्यो । हिमाल विद्युत वायरिङको काम गर्ने पेशामा हिंडिरहनु भयो । सक्दाको दिनसम्म काम गर्नुभयो । उठ्न बस्नै नसकिने भएपछि छोडेर घर बस्नुभयो ।

उहाँका अनुसार उहाँ कोरोनाले भेटाएपछि पनि हिंड्नुभयो । उहाँको परिवारलाई कहिल्यै थाहा नभएको दुःखाई र पीडा भयो । दुखेपनि कतै सोधपुछ गर्नुभएन । यस्तो अवस्थामा कहाँ जानेर, सञ्चो भइजाला भन्ने लाग्यो तर, बढ्दै गयो, अति भएपछि २४ गते पिसिआर गराउनु भयो । डाक्टरले मोबाइलमै रिपोर्ट आउँछ भने २५ गते आएन । फेरि आफै २६ गते ल्याउन जाँदा बुढाबुढीकै कोरोना पोजेटिभ भएको रिपोर्ट पाइयो ।

संक्रमण भएपछि आँखा खस्ला जस्तो हुने । निधार फुट्ला जसतो बनाउने, पखाला लाग्ने लगायतका शारीरिक समस्या सहेको अमृताको भनाई छ । उहाँका अनुसार मुटु ढुकढुक हुने र सास फेर्न फ्याँफ्याँ बनाउने गर्यो । खाना पटक्कै मिठो भएन । पुरै आङजाङ दुख्यो । मासुका फलफल खटाउनै नसकिने गरी दुःखायो । अति भएपछि कोरोनै होकि भनेर जँचाउन जानुभयो ।

यसरी कोरोना पोजेटिभ रिपोर्ट आएपछि अरु संक्रमितलाई सोधेर औषधि मगाएको पुन परिवारको भनाई छ । हिमालका अनुसार धेरै खाले औषधि ल्याइदिए । के खाने ? कति खाने ? अब झन् अन्यौल भयो । डाक्टरलाई न देखाएर औषधि खान हुन्न भन्ने लाग्यो । तर भन्ने कसलाई ? सोध्न जाने कहाँ ? न हिंड्न सकिने, न त कुनै साधनमा चढेर जान मिल्ने थियो ।

यस क्षेत्रमा कुनै समस्या आयो नै सबैले सम्झिने व्यक्ति डाक्टर महरा बन्नुभएको छ । समाजिक काम गर्ने स्वभाव भएका महराले आफ्नो लाभको लागि न मेडिकलमा सेवा दिनुहुन्छ, न जागिरको पछि नै कुँद्नु भएको छ ।

ठूलो धनराशी खर्चेर बंगलादेशमा पढाएका निवृत्त सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी गञ्जबहादुर महराका एक मात्र छोरा हुनुहुन्छ उहाँ । उहाँ जसले बोलाएपनि एक कल फोनमै टुप्लुक्कै पुग्नुहुन्छ । आफ्नो फेसबुक पेजमा लेख्नुभएको छ । ‘पानी परोस् या घाम । होम आइसोलेशनमा बसेका कोभिड–१९ का बिरामीलाई घरमै पुगेर यी हातले सुम्सुम्याइयो । कतै जानेको परामर्श दिइयो । भाइटल साइन हेरियो । सबैको अक्सिजन लेभल हेरियो । केही परेसी म छु भन्ने भरोसा दिँदै, चिया खाँदै बसिरहेको छु । परेसी भन्नुस नाटक गर्न जान्दैन २४ घन्टा निःशुल्क ज्यान हाजिर छ ।’

उहाँलाई देखेर पुन परिवारका चेहरा उज्याला भए । आफूले मगाएका औषधिका पोका देखाइदिए । महराले एकएक गरी जाँच गर्नुभयो । खान मिल्ने र नमिल्ने औषधि अलग बनाइदिनु भयो । पहिलो पटक भेट्ने र जाँच्ने चिकित्सक डाक्टर महरा नै हुनुहुन्थ्यो । पिपिई नलगाएरै सामान्य विरामी सरह सौहाद्र्धपूर्ण ढंगले जाँच्नुभयो । त्यो आत्मियपन पुन परिवारलाई फल्यो, बज्यै नाता पर्नेले पनि नाती महरालाई नमस्कार टक्राउनु भयो । डाक्टर महराले प्रतिवद्धता गरेपछि ‘नातीलाई होइन डाक्टरलाई नमस्कार गरेको हुँ’ भनेर श्रद्धा प्रकट गर्नुभयो ।

‘बरु मर्ने ता होला के पैसाले उपचार गर्ने र ?’ हिमालकी आमाले भन्दै हुनुहुन्थ्यो । ‘हाम्रा लागि सरकार रहेनछ, गरिबहरु बाँच्न नपाउने भयो, फोन गर्ने समेत ठाउँ रहेन,’ मानबहादुरको गुनासो थियो । उहाँहरु दुवैले डाक्टर गिरुलाई सरकार मान्नुभएको छ र आफ्नो ठान्नुभएको छ । आवश्यक परे फोन गर्नुहोला भनेर आफ्नो मोबाइल नम्बर छोड्नुभएको छ ।

घरमा लाठे छोरा । मोटर साइकल र कार हुनेले पनि बाउ आमा विरामी हुँदा डाक्टर गिरुलाई अस्पताल लगिदे भन्छन् ।

डाक्टर रोदनका अनुसार सबैभन्दा पीडा त्यति बेला लाग्छ । बाबु आमा विरामी हुँदा न चाहिने सवारी साधन । आपद पर्दा सहायता नगर्ने छोराछोरी देख्दा दिक्क लाग्छ । त्यस्तो बेलामा भने तपाईंको आफ्नै छोरा हुनुहुन्छ नि भनेर जवाफ दिएको बताउनुहुन्छ । ‘ढिलो चाँडो मलाई नि इन्फेक्सन त अवश्य हुन्छ नै’ डा. महरा भन्नुहुन्छ ।

पिपिई त झोलमा छ । लगाउने फुर्सदै हुँदैन । उहाँका अनुसार डाक्टर भेटिएन । अक्सिजन सकियो । पिसिआर गर्न जाने साधन भएन । यस्ता अनेक समस्या आउँछन् ।

डाक्टर महराको घरमा १८ महिनाकी छोरी छिन् । समात्न नपाएको धेरै दिन भइ सकेको उहाँ बताउनुहुन्छ । उहाँको श्रीमतिलेसम्म टाढैबाट देख्न पाउनुहुन्छ उहाँलाई । त्यस बाहेक परिवारसँग टाढै । आठ दशक नाघेका हजुर बा हजुर आमा र सुगरका विरामी बुवा भएकाले पनि परिवारमा कोभिडको निकै त्रास छ । त्यसैले अलग कोठामा एक्लै बस्ने र उतैबाट हिँड्ने गर्नुहुन्छ । प्यारी छोरी, माया गर्ने श्रीमति, हुर्काउने बाबु आमा तथा हजुर बा हजुर आमा भन्दा समाजको चिन्ता छ । त्यसैले सबै त्यागेर अहोरात्र विरामीको सेवामा खट्नुभएको छ उहाँ । कोरोना पोजेटिभ भएका विरामीलाई पिपिई नलगाई उपचार गर्ने डाक्टर बन्नुभएको छ ।

भर्खरै प्रकाशित

मन्त्रालय र मन्त्रीनिवास छाड्दै मन्त्रीहरू

काठमाडौं । मन्त्रिपरिषद् विस्तारको निर्णयलाई सर्वोच्च अदालतले अवैधानिक भएको ठहर गरेपछि २० मन्त्रालय मन्त्रीविहीन भएका छन् । सर्वोच्चको आदेशपछि पदमुक्त भएका मन्त्रीहरू मन्त्रालय गएका छैनन्…

बाढी पहिरोका कारण मेलम्ची खानेपानी आयोजनामा एक अर्ब बढीको क्षति

काठमाण्डाै । गएकाे हप्ताकाे निरन्तर वर्षापछि गएको पहिराले मेलम्ची खानेपानी आयोजनामा एक अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको क्षति भएको छ । आयोजनाका मुख्य संरचना सुरुङ र ‘हेडवर्क’…

छुवाछुत आरोपी घरबेटीलाई शिक्षामन्त्री कृष्णगोपाल श्रेष्ठले आफै छुटाए, आफ्नै गाडीमा…

काठमाडौँ। शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्री कृष्णगोपाल श्रेष्ठले छुवाछुत आरोपी स्वती प्रधानलाईलाइ महानगरीय प्रहरी वृत्त सिंहदरबारमै गएर रिहाइ गराएका छन्। घर भाडामा नदिएकै कारण गिरफ्तार…

प्रकृतिलाई हामीले सम्मान नगरेसम्म प्रकृतिले पनि सम्मान गर्दैन : राजेश…

काठमाडौं । देशका विभिन्न जिल्ला बाढी र पहिरोबाट प्रभावित भएको छ। सिन्धुपाल्चोक र मनाङ जिल्ला यसबाट सबैभन्दा धेरै प्रभावित बनेका छन्। बाढी र पहिरोले घरहरु…

रुपा सुनारलाई कोठा भाडामा नदिने आरोपित रिहाई

काठमाडौं । जतका कारण रुपा सुनारलाई कोठा भाडामा नदिएको आरोपमा प’क्राउ परेकी सरस्वती प्रधानको रिहाई भएकी छन् । उनी बुधबार दिउँसो रिहाई भएकी हुन् ।…