बासमती ‘ब्याटल’ : भारतविरुद्ध पाकिस्तान र नेपाल एउटै कित्तामा

२४ मंसिर, काठमाडौं । भारतले बासमती धान र चामलको भौगोलिक संकेतमाथि एकाधिकारको माग गर्दै यूरोपियन यूनियनमा दिएकोे दाबीविरुद्ध नेपालले आफ्नो बिरोध पेश गरेको छ ।

बासमती चामलको भौगोलिक ‘ट्रेडमार्क’मा भारतीय एकाधिकारको प्रयासविरुद्धको बिरोध तथा नेपालको दाबी केही घण्टा अघि पेश गरिएको नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद्का वरिष्ठ वैज्ञानिक डा.बालकृष्ण जोशीले जानकारी दिए ।

‘बासमती चामल नेपालको इतिहाससँग जोडिएको भन्ने यथेष्ठ प्रमाणसहित यूरोपियन युनियनको केन्द्रीय कार्यालय ब्रसेल्समा दाबी बिरोध पठायौं,’ डा जोशीले भने । नेपालकोतर्फबाट कृषि अनुसन्धान परिषद्का कार्यकारी निर्देशक दीपक भण्डारीले उक्त दाबी बिरोध पेश गरेको जोशीले जानकारी दिए ।

ईयूको नेपाली राजदूत, नेपालस्थित ईयूको कार्यालय र उद्योग तथा कृषि मन्त्रालयलाई पनि दावी बिरोध पत्रको बोधार्थ पठाइएको उनले बताए ।

बिहीबार बिहानसम्म जवाफ नआए नेपलस्थित यूरोपियन यूनियनको कार्यालयमा पुगेर लिखित जानकारी नै गराउने गरी तयारी गरिएको जोशीको भनाइ छ ।

उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय र कृषि तथा पशुपन्क्षी विकास मन्त्रालयका सचिवको मंगलबार बसेको बैठकले नेपालकोतर्फबाट दाबी बिरोध पेश गर्ने निर्णय भएको थियो ।

भारतले बासमती धान र चामलमाथि एकाधिकार माग गर्दै युरोपियन युनियन (ईयू) मा दिएको आवेदन ११ सेप्टेम्बर २०२० मा जर्नलको रुपमा प्रकाशित भएको थियो । ११ डिसेम्मरसम्म यसविरुद्ध दाबी विरोध गर्ने समय सीमा थियो ।

उक्त निवेदनबिरुद्ध दाबी बिरोध नपरेको खण्डमा उक्त उत्पादनको उत्पादन, बिक्री र ट्रेडमार्क अधिकार भारतको मात्रै एकलौटी हुने थियो ।

ईयू जर्नलमा प्रकाशित भएको मितिले तीन महिनाभित्रै दाबी बिराध गर्नुपर्ने मान्यताअनुसार नेपालले दाबी बिरोधको तयारी गरेको थियो ।

भारतको निवेदनविरुद्ध पछिल्लो एक महिनादेखि पाकिस्तान एक्लै लड्दै आएको थियो । अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमले भारत-पाकिस्तानबीचको यो विषयमा उत्पन्न विवादलाई ‘बासमती ब्याटल’ नाम दिएका छन् ।

बिबादमा पाकिस्तानले उक्त धान र चामल आफ्नो मुलुकमा पनि उत्पादन हुने भन्दै भारतविरुद्ध दाबी पेश गरेको थियो । दाबी बिरोध गर्ने अन्तिम समयमा आएर पाकिस्तानकै जस्तै गरी नेपालले उक्त उत्पादनको एकाधिकारविरुद्ध भारतको बिपक्षमा उभिएको हो ।

भारतले बासमती धानको उत्पादन भारतीय क्षेत्रमा हुने भन्दै यसको भौगोलिक संकेत आफूले मात्रै पाउनुपर्ने दाबी पेश गरेको थियो ।

उसले उत्तराखण्ड, हरियाना, दिल्ली, पञ्जाब, हिमाञ्चल, उत्तर प्रदेश लगायतका क्षेत्रमा बासमती उत्पादन हुने र यसलाई फलाउने प्रक्रिया र स्वादमा आफ्नै विशिष्टता रहेको दाबी गरेको छ ।

बासमती परम्परागत रुपमै भारतमा उत्पादन हुँदै आएकोले बासमतीको नाममा अरु देशको स्वामित्व हुन नहुने माग गरेको छ ।

तर, नेपालमा पनि विभिन्न प्रकारका बासमती धानको खेति परापूर्वकालदेखि नै हुँदै आएको छ । बासमतीलाई नेपालको रैथाने धानको प्रजाति मानिन्छ ।

भर्खरै प्रकाशित

भारतमा साधु ‘बाबा’ को अवतारमा पूर्वप्रधानन्यायाधीश दामोदर शर्मा !

काठमाडौं । यो तस्बिर कस्को होला ? झट्ट हेर्दा यो तस्बिर पशुपतिको कुनै सन्यासी/जोगीको जस्तो लाग्छ । तर, होइन यो फोटो अहिले सामाजिक सञ्जालमा भाइरल…

मेलम्ची : जब पाँच गोदाम खाद्यान्नका मालिक भोकै भए…

मेलम्ची । मेलम्ची बजारको उत्तरी छेउमा अवस्थित एक खाद्यान्न पसलको भुइँमा बीस प्याकेट तोरीको तेल सुकाइएको छ । छेउमा ६१ वर्षीय ज्ञानेन्द्र श्रेष्ठ झोक्राएर बसिरहेका…

अदालतले दियो ओली सरकारलाई अर्को झट्का : चुरेको गिट्टी, बालुवा…

चुरे क्षेत्रको ढुंगा, गिट्टी र बालुवा बेच्ने निर्णय तत्काल कार्यान्वयन नगर्न सर्वोच्च अदालतले अन्तरिम आदेश गरेको छ । सो रिटबारे सुनुवाइपछि संवैधानिक इजलासले अन्तरिम आदेश…

गंगामा तैरिरहेको बाकसभित्र भेटिइन् २१ दिनकी बच्ची, बाहिर निकाल्ने आँट…

भारतीय राज्य उत्तर प्रदेशको गाजिपुरस्थित ददरीघाटमा गत सोमबार बिहान गंगा नदीमा एउटा प्लाइउडको बाकस बग्दै-बग्दै आइरहेको थियो। सोमबार गंगामा स्नान गर्न गएकाहरूले बाकसबाट बच्चा रोइरहेको…

मल्टिपल इन्ट्री भिसा भएका नेपालीहरु खोप लगाउनकै लागि अमेरिका जान…

काठमाडौं । मल्टिपल इन्ट्री भिसा भएका नेपालीहरु खोप लगाउनकै लागि अमेरिका जान थालेका छन् । अमेरिकाले विदेशी पर्यटकका लागि पनि सजिलै कोरोनाविरुद्धको खोप दिन थालेपछि…