बासमती ‘ब्याटल’ : भारतविरुद्ध पाकिस्तान र नेपाल एउटै कित्तामा

२४ मंसिर, काठमाडौं । भारतले बासमती धान र चामलको भौगोलिक संकेतमाथि एकाधिकारको माग गर्दै यूरोपियन यूनियनमा दिएकोे दाबीविरुद्ध नेपालले आफ्नो बिरोध पेश गरेको छ ।

बासमती चामलको भौगोलिक ‘ट्रेडमार्क’मा भारतीय एकाधिकारको प्रयासविरुद्धको बिरोध तथा नेपालको दाबी केही घण्टा अघि पेश गरिएको नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद्का वरिष्ठ वैज्ञानिक डा.बालकृष्ण जोशीले जानकारी दिए ।

‘बासमती चामल नेपालको इतिहाससँग जोडिएको भन्ने यथेष्ठ प्रमाणसहित यूरोपियन युनियनको केन्द्रीय कार्यालय ब्रसेल्समा दाबी बिरोध पठायौं,’ डा जोशीले भने । नेपालकोतर्फबाट कृषि अनुसन्धान परिषद्का कार्यकारी निर्देशक दीपक भण्डारीले उक्त दाबी बिरोध पेश गरेको जोशीले जानकारी दिए ।

ईयूको नेपाली राजदूत, नेपालस्थित ईयूको कार्यालय र उद्योग तथा कृषि मन्त्रालयलाई पनि दावी बिरोध पत्रको बोधार्थ पठाइएको उनले बताए ।

बिहीबार बिहानसम्म जवाफ नआए नेपलस्थित यूरोपियन यूनियनको कार्यालयमा पुगेर लिखित जानकारी नै गराउने गरी तयारी गरिएको जोशीको भनाइ छ ।

उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय र कृषि तथा पशुपन्क्षी विकास मन्त्रालयका सचिवको मंगलबार बसेको बैठकले नेपालकोतर्फबाट दाबी बिरोध पेश गर्ने निर्णय भएको थियो ।

भारतले बासमती धान र चामलमाथि एकाधिकार माग गर्दै युरोपियन युनियन (ईयू) मा दिएको आवेदन ११ सेप्टेम्बर २०२० मा जर्नलको रुपमा प्रकाशित भएको थियो । ११ डिसेम्मरसम्म यसविरुद्ध दाबी विरोध गर्ने समय सीमा थियो ।

उक्त निवेदनबिरुद्ध दाबी बिरोध नपरेको खण्डमा उक्त उत्पादनको उत्पादन, बिक्री र ट्रेडमार्क अधिकार भारतको मात्रै एकलौटी हुने थियो ।

ईयू जर्नलमा प्रकाशित भएको मितिले तीन महिनाभित्रै दाबी बिराध गर्नुपर्ने मान्यताअनुसार नेपालले दाबी बिरोधको तयारी गरेको थियो ।

भारतको निवेदनविरुद्ध पछिल्लो एक महिनादेखि पाकिस्तान एक्लै लड्दै आएको थियो । अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमले भारत-पाकिस्तानबीचको यो विषयमा उत्पन्न विवादलाई ‘बासमती ब्याटल’ नाम दिएका छन् ।

बिबादमा पाकिस्तानले उक्त धान र चामल आफ्नो मुलुकमा पनि उत्पादन हुने भन्दै भारतविरुद्ध दाबी पेश गरेको थियो । दाबी बिरोध गर्ने अन्तिम समयमा आएर पाकिस्तानकै जस्तै गरी नेपालले उक्त उत्पादनको एकाधिकारविरुद्ध भारतको बिपक्षमा उभिएको हो ।

भारतले बासमती धानको उत्पादन भारतीय क्षेत्रमा हुने भन्दै यसको भौगोलिक संकेत आफूले मात्रै पाउनुपर्ने दाबी पेश गरेको थियो ।

उसले उत्तराखण्ड, हरियाना, दिल्ली, पञ्जाब, हिमाञ्चल, उत्तर प्रदेश लगायतका क्षेत्रमा बासमती उत्पादन हुने र यसलाई फलाउने प्रक्रिया र स्वादमा आफ्नै विशिष्टता रहेको दाबी गरेको छ ।

बासमती परम्परागत रुपमै भारतमा उत्पादन हुँदै आएकोले बासमतीको नाममा अरु देशको स्वामित्व हुन नहुने माग गरेको छ ।

तर, नेपालमा पनि विभिन्न प्रकारका बासमती धानको खेति परापूर्वकालदेखि नै हुँदै आएको छ । बासमतीलाई नेपालको रैथाने धानको प्रजाति मानिन्छ ।

भर्खरै प्रकाशित

एमाले सांसदहरुले तत्काल राजीनामा दिनुपर्छ : बाबुराम भट्टराई

सत्ता साझेदार जनता समाजवादी पार्टीका संघीय परिषद अध्यक्ष डा.बाबुराम भट्टराईले नेकपा एमालेका सांसदहरुलाई पदबाट राजीनामा दिन चुनौति दिएका छन् । पूर्वप्रधानमन्त्री समेत रहेका भट्टराईले संसदलाई…

पाइलट एजी शेर्पा : जस्ले ७३ जनालाई नयाँ जीवन दिए

काठमाडौं । एजी शेर्पा अर्थात् ७३ जना यात्रुको जीवन फर्काइदिने भगवान । ‘हामफाल्छौँ, नबाँचिनेरहेछ’ भनेर जीवन माया मारेर चिच्याउँने यात्रुको मुहारमा खुसी ल्याइदिए पाइलट एजी…

भारतको सीमामा ५० हजार चिनियाँ सैनिक, नियन्त्रण रेखामा ठूलो संख्यामा…

काठमाडौं। भारत चीन सीमा क्षेत्र पूर्वी लद्दाखको वास्तविक नियन्त्रण रेखा (एलएसी) मा चीनले ५० हजार सैनिक तैनाथ गरेको छ । यस क्षेत्रमा चिनियाँ सेनाले ठूलो…

परराष्ट्रमन्त्री अमेरिका पुगेपछि भने, ‘एमसीसी संशोधन हुन सक्दैन, जसरी पनि…

काठमाडौं । परराष्ट्रमन्त्री डा. नारायण खड्काले अमेरिकी सहयोग परियोजना (एमसीसी) संशोधन हुन नसक्ने बताएका छन् । संयुक्त राष्ट्रसंघको ७६ औं महासभामा भाग लिन न्युर्योक पुगेका…

विमानका यात्रुको अनुभव : एयर होस्टेसको आँखामा आँसु थियो, हामीले…

११ असोज, काठमाडौं । सोमबार काठमाडौंबाट उडेको वुद्ध एयरको विमान विराटनगर विमानस्थलमा अवतरण हुन नसकेपछि फेरि काठमाडौं फर्कियो । त्रिभुवन विमानस्थलमा पनि सहजै अवतरण हुन…