विश्वका छटौं धनी व्यक्ति अनिल अम्बानी कसरी आए सडकमा ? तीन महिना जे’ल जाने अवस्था सम्ममा पुगेका थिए

११ असोज, काठमाडौं । भारतीय उद्योगी अनिल अम्बानी कुनै समय विश्वका धनी ६ व्यक्तिको सूचीमा पर्थे । तर अनिल धिरुभाइ अम्बानी ग्रुप (एडीएजी) का अध्यक्ष उनी अहिले टाट पल्टिएका छन् ।

शुक्रबार बेलायतको अदालतलाई भर्चुअल बयान दिएका उनले आफ्नो औसत सम्पत्ति शून्यमा आएको बताएका छन् ।

आफूसँग भएको सबै गहनासमेत कानुनी शुल्कको लागि बेचेको र अब एउटा कार मात्र बाँकी रहेको बताएका छन् । उनले आफू एक सरल व्यक्ति भएको पनि उल्लेख गरेका छन् ।

टाइम्स अफ इन्डियाको रिपोर्टलाई आधार मान्ने हो भने उनले सन् २०२० को जनवरीदेखि जुनसम्मको अवधिमा नौ करोड ९० लाखमा आफूसँग भएको सबै गहना बिक्री गरेका थिए । उनले सञ्चारमाध्यममा आएको जस्तो आफ्नो विलासी जीवनशैली नरहेको बताए ।

तीन चिनियाँ बैंकले अम्बानीमाथि मुद्दा दायर गरेका थिए । मे २२ मा बेलायतको अदालतले अनिललाई ७१ करोड ६० लाख डलर चिनियाँ कम्पनीहरुलाई ऋण बुझाउन निर्देशन दिएको थियो । थप सात लाख ५० हजार डलर कानुनी शुल्कको रुपमा बुझाउन निर्देशन दिइएको थियो ।

आफू जमानी बसेर लिएको ऋण तिर्न नसकेपछि अनिल अम्बानीले अहिले मुद्दा खेप्नुपरेको हो । अम्बानीले भनेका छन्, ‘मेरो खर्च न्यूनतम छ र त्यो खर्च मेरी पत्नीले परिवारलाई दिँदै आएकी छन् ।’

उनले आफ्नो आम्दानीको अन्य स्रोत पनि नरहेको र अब थप खर्च बेहोर्नुपरेको खण्डमा अदालतबाट थप सम्पत्ति बिक्रीको अनुमति लिनुपर्ने अवस्था रहेको उल्लेख गरेका छन् ।

कसरी सकियो त अम्बानीको सम्पत्ति ?

सन् २००८ मा अनिल अम्बानी विश्वका छटौं धनी व्यक्ति थिए । उनको सम्पत्ति ४२ अर्ब डलर थियो । त्यसको १२ वर्षमा अहिले उनको सम्पत्ति शून्यमा झरिसकेको छ । यद्यपि उनका दाजु मुकेश अम्बानी भने अहिले एसियाकै सबैभन्दा धनी व्यक्ति हुन् ।

सन् २००२ मा उनीहरुका बुबा धिरुभाइ अम्बानीको निधन भयो । त्यसपछि मुकेश अम्बानी रिलायन्स इन्डष्ट्रीको अध्यक्ष बने भने अनिल प्रबन्ध निर्देशक । तर २००५ मा आइपुग्दा दाजुभाइको बीचमा मनमुटाव बढ्यो । त्यसपछि उनीहरु दुई भागमा विभाजित भए । टेलिकम, ऊर्जा उत्पादन र वित्तीय सेवाको व्यवसाय अनिल अम्बानीले राखे । दाजुको भागमा तेल शुद्धिकरण र पेट्रोकेमिकल व्यवसाय पर्‍यो ।

अनिल अम्बानीको रिलायन्स ग्रुपले रिलायन्स कम्युनिकेशन, रिलायन्स पावर, रिलायन्स क्यापिटल, रिलायन्स इन्फ्रास्ट्रक्चर, रिलायनस नाभाल, रिलायन्स होम फाइनान्स व्यवसाय सञ्चालन गर्दै आएको छ । बताइएअनुसार अनिल टेलिकम व्यवसाय आफ्नो पार्न चाहन्थे र उनका लागि रिलायन्स कम्युनिकेशन निकै महत्वपूर्ण व्यवसाय थियो ।

रिलायन्स कम्युनिकेशनले सन् २००२ मा रिलायन्स इन्फोकमको रुपमा सीडीएमए प्लेटफर्ममा आफ्नो टेलिकम सेवा शुरु गरेको थियो । शुरुमा त कम्पनीले राम्रै गरेको थियो । तर यसले थ्रीजीसम्म मात्र सपोर्ट गर्ने भएकाले फोरजी आएसँगै रिलायन्स कम्पनीको क्रेज घट्यो र त्यसको असर व्यापारमा देखियो । यो अवधिमा कम्पनीले ग्राहकहरु तान्न विभिन्न किसिमको योजना ल्याउने र सस्तोमा सेवा प्रदान गर्ने काम गरे । त्यसका लागि ऋण लिए । व्यवसाय भने निरन्तर ओरालो लाग्यो । साथै लगानीकर्ताले आफ्नो लगानी फिर्ता लान थालेसँगै कम्पनीको ऋण बढ्दै गयो ।

अनिलको रिलायन्स कम्युनिकेशनको कम्पनी टाट पल्टिनुमा उनका आफ्नै दाजु अनिल अम्बानीले शुरु गरेको रिलायन्स जियो इन्फोकमको व्यवसाय एक कारण थियो । मुकेशको व्यवसायले अनिल मात्र नभई समग्र भारतीय टेलिकम कम्पनीहरु धरासायी बने । अनिलले आफ्नो कम्पनी रिलायन्स जियोलाई बेच्ने योजना पनि ल्याए, तर मुकेशले यसअघिको ऋण सकार्न नसक्ने बताएसँगै यो सम्झौता हुन सकेको थिएन ।

त्यसपछि रिलायन्स कम्युनिकेसन बक्यौता समयमा बुझाउन नसकेपछि अनिलमाथि थप दबाब बढ्दै गयो । त्यही बेला तीन चिनियाँ कम्पनीले कम्पनीमाथि साँवा र ब्याजसहितको रकमको माग गर्दै अदालतमा अनिलविरुद्ध मुद्दा दायर गरे ।

अन्य व्यवसायहरु पनि विभिन्न कारणले टाट पल्टिँदै गए, अनिल अम्बानी टाट पल्टिएका छन् । उनी भाडा तिर्न नपर्ने गरी दाजु मुकेश अम्बानीले दिएको घरमा बस्दै आएका छन् । यसअघि पनि एरिक्सन कम्पनीको आठ करोड डलर ऋण तिर्न नसकेपछि अनिल अम्बानी तीन महिना जेल जाने अवस्थामा पुगेका थिए । तर दाजु मुकेश अम्बानीले अन्तिम समयमा उनको ऋण तिर्दै जेल जानबाट बचाएका थिए ।

भर्खरै प्रकाशित

१ अर्ब रुपैयाँको लगानीमा धनगढीमा पनि खुल्ने भयो भाटभटेनी सुपरस्टोर

धनगढी: कैलालीको धनगढीमा भाटभटेनीको २३ औं शाखा शिलान्यास भएको छ । धनगढी उपमहानगरपालिका ३ बोराडाँडीमा आउँदो २०७८ फागुनमा सञ्चालनमा ल्याउने उदेश्यका साथ सोमबार भाटभटेनीको शाखा…

कांग्रेसकाले काम गर्न नदिएको भन्दै नेकपाका वडाध्यक्षले दिए राजीनामा

धनगढी । डडेल्धुरामा निर्वाचित भएका एक वडा अध्यक्षले राजीनामा दिएका छन्। आलिताल गाउँपालिका वडा नम्बर १ का वडा अध्यक्ष पुर्णबहादुर ऐरले सोमबार कार्यपालिका बैठकमा आफ्नो…

महासचिवलाई केक खुवाएर सुरु भयो नेकपा सचिवालय बैठक

काठमाडौं । अर्थमन्त्रीसमेत रहेका नेकपा महासचिव विष्णुप्रसाद पौडेललाई जन्मदिनको शुभकामना दिंदै पार्टी सचिवालयको बैठक शुरूभएको छ । प्रधानमन्त्री तथा अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र अर्का…

चीन-अमेरिका व्यापार यु’द्ध: चीनले ल्यायो निकासीसम्बन्धी कडा कानुन

अमेरिकालाई लक्षित गरी चीनले जारी गरेका नयाँ कठोर कानुनले थप ‘नि’यन्त्रित वस्तु’ निर्यातमा रोक लगाएको छ। यी नियमहरू चिनियाँ राष्ट्रिय सुरक्षामा प्रतिकूल प्रभाव पार्न सक्ने…

चीनले बनायो पृथ्वीको जुनै स्थानमा पनि दुई घण्टामै पुग्न सकिने…

चीनका वैज्ञानिकहरुले पृथ्वीको जुनै स्थानमा पनि दुई घण्टामै पुग्न सकिने जेट इन्जिन बनाएको दाबी गरेका छन्। उक्त इन्जिन सुपरसोनिक विमानमा जडान गरिनेछ। सुपरसोनिक म्याच १६…