नेपालीकै कारण भारतको ४ हजार ५ सय करोडको अर्थतन्त्रमा ठूलो धक्का

काठमाडौं। नेपाली श्रमिक नपाउँदा भारतको ४ हजार ५ सय करोडको स्याउ व्यवसायलाई नराम्रो धक्का लागेको छ । कोभिड–१९ महामारीका कारण सीमा बन्द भएपछि दक्ष नेपाली कामदार भारत जान नसक्दा भारतको हिमाचल प्रदेशका स्याउ उत्पादकहरुले निकै महंगो मूल्यमा श्रमिकलाई काममा लगाउनु परेको हिन्दूस्तान टाइम्सको रिपोर्टमा उल्लेख छ ।

अहिले हिमाचल प्रदेशको तल्लो पहाडी क्षेत्रमा स्याउ टिप्ने काम भइरहेको छ र त्यहाँका स्याउ उत्पादकहरु दक्ष नेपाली कामदारको खोजीमा छन् । ४ हजार ५ सय करोडको स्याउ अर्थतन्त्रका लागि दक्ष नेपाली कामदार मेरुदण्ड हुन् ।

कोभिड १९ महामारीका कारण मात्र नभइ पछिल्लो समय नेपाल र भारतबीच सीमा विवादका कारण सम्बन्ध बिग्रिएकोले पनि नेपालबाट भारतमा श्रमिक जान अवरोध सृजना भएको छ । शिमला, कुल्लु, किन्नौर, मन्दीसहित चम्बा र सिरमौर जिल्लाका केही भागहरुमा मुख्य आयस्रोत नै स्याउ अर्थतन्त्र हो । त्यहाँको तल्लो पहाडी क्षेत्रमा स्याउ टिप्ने सिजन अब सकिँदैछ र उच्च पहाडी क्षेत्रमा भने मध्य अक्टोबरसम्म जारी रहनेछ ।

यहाँका स्याउ बगैंचामा काम गर्ने कैयौं नेपाली कामदार नेपाल–भारतबीच सीमा विवाद भएपछि घर फर्केका छन् । काममा फर्केर केही कमाउन चाहने अन्य नेपाली कामदार पनि सीमा बन्द भएका कारण जान सकिरहेका छैनन् ।

नेपालको अछाम जिल्लाको नड्डा गाउँका ४२ वर्षका सोमनाथ जैसीले स्याउ बगैंचामा एक वर्षको ६ महिना काम गर्थे तर अहिले उनी काममा फर्किन सकिरहेका छैनन् । ‘पहिलो चोटी हामी जान खोज्दा बनबासामा भारतीय सुरक्षाकर्मीले राखे, फेरि अर्को पटक जान प्रयास गर्दा नेपाली सुरक्षाकर्मीले रोके’ उनले भने ।

यसअघि हिमाचल प्रदेश सरकारले राज्यबाहिरबाट आउने श्रमिकलाई बगैंचामै १४ दिन क्वारेन्टाइनमा राखेर काममा लगाउन अनुमति दिएको थियो । तर, अहिले सरकारले नियममा कडाइ गर्दै ती श्रमिकलाई सरकारी भवन नजिकै बनाइएका क्वारेन्टाइन स्थलमा बस्नुपर्ने अनिवार्य बनाएको छ ।

त्यसरी बसेका श्रमिकलाई खानासहित अन्य सबै सुविधा बगैंचा मालकले दिनुपर्ने नियम छ जसले उनीहरुलाई समस्या थपेको छ । कुल्लु जिल्लाका स्याउ उत्पादक ज्ञानचन्द ठाकुर भन्छन् ‘अहिले उपलब्ध भएका श्रमिक भनेको स्थानीय र मन्दी जिल्लाका हुन् । अहिले कुनै पनि नेपाली श्रमिक छैनन् । भएका श्रमिकलाई दैनिक १ हजार ज्याला दिने बाहेक हामीसँग विकल्प छैन ।’

शिमलाको कोटगढका उत्पादक पनि श्रमिकलाई अधिक ज्याला दिन बाध्य भएका छन् । यहाँ भएका सीमित नेपाली कामदारको माग उच्च छ त्यसैले उनीहरुले अघिल्ला वर्षभन्दा धेरै ज्याला मागिरहेका छन् । कोटगढका आलोक चौहानले भने ‘यस वर्ष एक जना नेपाली श्रमिकले ५०० दैनिक ज्याला लिन्छन् ।

यो अघिल्लो वर्षको भन्दा १ सय बढी हो ।’ यहाँका श्रमिकले पछिल्लो समय निर्माणका काममा रुचि देखाउन थालेका छन् । निर्माणको काम गर्नेहरुले दिनको ७ सय रुपैयाँ ज्याला सोही दिन पाउने भएकोले उनीहरुले स्याउ टिप्ने काममा रुचि नदेखाउँदा स्याउ उत्पादकलाई समस्या थपिएको छ ।

भर्खरै प्रकाशित

कमला ह्यारिसले लगाइन् प्रबल गुरूङले डिजाइन गरेको कोट

अमेरिकी उपराष्ट्रपति कमला ह्यारिसले सपथ ग्रहणपछिको प्रार्थना सभामा प्रबल गुरूङको डिजाइन गरेको लुगा लगाएकी छन्। भर्चुअली भएको उक्त सभामा ह्यारिसले लगाएको लुगा आफूले डिजाइन गरेको…

भोलिबाट लाइसेन्सको कोटा हट्ने अनलाइन फारम खुल्ने

भोलिबाट सवारी चालक अनुमति पत्र (लाइसेन्स)को अनलाइन फारम खुल्ने भएको छ। योसँगै निश्चित कोटा सिस्टम पनि हट्ने यातायात व्यवस्था विभागका महानिर्देशक गोगन बहादुर हमालले जानकारी…

नेपाली ‘टिनेजर’ युवतीहरुको मनमा बस्ने यी युवा को हुन् ?

नेपालली सामाजिक संजालमा एउटा तस्विर छाइरहेको छ। शारीरिक सुपमा सुगठित, अग्लो कद, लामो कपाल त्यसैमा शरिरैभर ट्याट्यु। झट्ट हेर्दा नेपाली जनजाती युवा जस्तै देखिने अनुहार…

सत्ताबाट उत्रिएपछि डोनाल्ड ट्रम्पलाई उनकै समर्थकले गाली गर्न थाले

सत्ताबाट उत्रिएका अमेरिकाका निवर्तमान राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई उनकै समर्थकले गाली गर्न थालेका छन्। गत वर्षको राष्ट्रपति निर्वाचनमा दोस्रो कार्यकालका लागि उम्मेदवार बनेका ट्रम्पले पराजित भएपछि…

ओरालो लागेको मृगलाई बाच्छाले पनि खेद्छ भने झैँ भयो पोम्पेओसहित…

काठमाडौं । चीनले अमेरिकाका पूर्व विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओसहित डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनका २८ अधिकारीमाथि प्रतिबन्धको घोषणा गरेको छ । आफ्नो आन्तरिक मामिलामा दखल दिएको भन्दै चीनले…