नेपालीकै कारण भारतको ४ हजार ५ सय करोडको अर्थतन्त्रमा ठूलो धक्का

काठमाडौं। नेपाली श्रमिक नपाउँदा भारतको ४ हजार ५ सय करोडको स्याउ व्यवसायलाई नराम्रो धक्का लागेको छ । कोभिड–१९ महामारीका कारण सीमा बन्द भएपछि दक्ष नेपाली कामदार भारत जान नसक्दा भारतको हिमाचल प्रदेशका स्याउ उत्पादकहरुले निकै महंगो मूल्यमा श्रमिकलाई काममा लगाउनु परेको हिन्दूस्तान टाइम्सको रिपोर्टमा उल्लेख छ ।

अहिले हिमाचल प्रदेशको तल्लो पहाडी क्षेत्रमा स्याउ टिप्ने काम भइरहेको छ र त्यहाँका स्याउ उत्पादकहरु दक्ष नेपाली कामदारको खोजीमा छन् । ४ हजार ५ सय करोडको स्याउ अर्थतन्त्रका लागि दक्ष नेपाली कामदार मेरुदण्ड हुन् ।

कोभिड १९ महामारीका कारण मात्र नभइ पछिल्लो समय नेपाल र भारतबीच सीमा विवादका कारण सम्बन्ध बिग्रिएकोले पनि नेपालबाट भारतमा श्रमिक जान अवरोध सृजना भएको छ । शिमला, कुल्लु, किन्नौर, मन्दीसहित चम्बा र सिरमौर जिल्लाका केही भागहरुमा मुख्य आयस्रोत नै स्याउ अर्थतन्त्र हो । त्यहाँको तल्लो पहाडी क्षेत्रमा स्याउ टिप्ने सिजन अब सकिँदैछ र उच्च पहाडी क्षेत्रमा भने मध्य अक्टोबरसम्म जारी रहनेछ ।

यहाँका स्याउ बगैंचामा काम गर्ने कैयौं नेपाली कामदार नेपाल–भारतबीच सीमा विवाद भएपछि घर फर्केका छन् । काममा फर्केर केही कमाउन चाहने अन्य नेपाली कामदार पनि सीमा बन्द भएका कारण जान सकिरहेका छैनन् ।

नेपालको अछाम जिल्लाको नड्डा गाउँका ४२ वर्षका सोमनाथ जैसीले स्याउ बगैंचामा एक वर्षको ६ महिना काम गर्थे तर अहिले उनी काममा फर्किन सकिरहेका छैनन् । ‘पहिलो चोटी हामी जान खोज्दा बनबासामा भारतीय सुरक्षाकर्मीले राखे, फेरि अर्को पटक जान प्रयास गर्दा नेपाली सुरक्षाकर्मीले रोके’ उनले भने ।

यसअघि हिमाचल प्रदेश सरकारले राज्यबाहिरबाट आउने श्रमिकलाई बगैंचामै १४ दिन क्वारेन्टाइनमा राखेर काममा लगाउन अनुमति दिएको थियो । तर, अहिले सरकारले नियममा कडाइ गर्दै ती श्रमिकलाई सरकारी भवन नजिकै बनाइएका क्वारेन्टाइन स्थलमा बस्नुपर्ने अनिवार्य बनाएको छ ।

त्यसरी बसेका श्रमिकलाई खानासहित अन्य सबै सुविधा बगैंचा मालकले दिनुपर्ने नियम छ जसले उनीहरुलाई समस्या थपेको छ । कुल्लु जिल्लाका स्याउ उत्पादक ज्ञानचन्द ठाकुर भन्छन् ‘अहिले उपलब्ध भएका श्रमिक भनेको स्थानीय र मन्दी जिल्लाका हुन् । अहिले कुनै पनि नेपाली श्रमिक छैनन् । भएका श्रमिकलाई दैनिक १ हजार ज्याला दिने बाहेक हामीसँग विकल्प छैन ।’

शिमलाको कोटगढका उत्पादक पनि श्रमिकलाई अधिक ज्याला दिन बाध्य भएका छन् । यहाँ भएका सीमित नेपाली कामदारको माग उच्च छ त्यसैले उनीहरुले अघिल्ला वर्षभन्दा धेरै ज्याला मागिरहेका छन् । कोटगढका आलोक चौहानले भने ‘यस वर्ष एक जना नेपाली श्रमिकले ५०० दैनिक ज्याला लिन्छन् ।

यो अघिल्लो वर्षको भन्दा १ सय बढी हो ।’ यहाँका श्रमिकले पछिल्लो समय निर्माणका काममा रुचि देखाउन थालेका छन् । निर्माणको काम गर्नेहरुले दिनको ७ सय रुपैयाँ ज्याला सोही दिन पाउने भएकोले उनीहरुले स्याउ टिप्ने काममा रुचि नदेखाउँदा स्याउ उत्पादकलाई समस्या थपिएको छ ।

भर्खरै प्रकाशित

चिनियाँ कम्पनीले निर्माण गरेको कोरोनाको खोप ब्राजिलमा परीक्षण गर्दा सुरक्षित…

काठमाडौं । चिनियाँ कम्पनी सिनोभ्याकले निर्माण गरेको कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) विरुद्धको खोप ब्राजिलमा परीक्षणको क्रममा सुरक्षित देखिएको छ । सोमबार सार्वजनिक गरिएको अन्तिम चरणको क्लिनिकल…

यस्तो रहेछ फेसबुकले ‘म्यासेञ्जर एप’ रंगीविरंगी बनाउनुको कारण

काठमाडौं । यदि तपाईंले भर्खरै फेसबुक म्यासेञ्जर एप अपडेट गर्नु भएको छ भने पक्कै पनि केही न केही परिवर्तन भएको अवश्य महसुस गर्नु भएकै होला…

बाँस्कोटाको ७० करोड रुपैयाँ घुस प्रकरणको मुद्दा तामेलीमा राख्ने अख्तियारको…

अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले सेक्युरिटी प्रिन्टिङ प्रेस खरिदका विषयमा ७० करोड रुपैयाँ घुस प्रकरणको आरोप लागेका तत्कालीन सञ्चारमन्त्री गोकुल बाँस्कोटालाई मुद्दा चलाउन पर्याप्त प्रमाण नभेटिएको…

उपचार गर्न नसक्ने संक्रमितको सरकारले गर्ने भनेकै छ त, भ्रम…

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले कोरोना संक्रमितले उपचार खर्च आफैं व्यहोर्नुपर्ने निर्णयबारे भ्रम फैलाइएको बताएका छन् । सरकारले हालै मात्र आर्थिकरुपमा विपन्न, अशक्त, असहाय,…

पत्रकारलाई खाममा पैसा बाँड्ने कांग्रेस महामन्त्रीको अनौठो धन्दा !

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री शशांक कोइरालाले पत्रकारहरुलाई ‘दसैं खर्च’ भन्दै खाममा हालेर १५ हजार रुपैयाँ बाँड्दै हिँडेको पाइएको छ । कोइरालाका स्वकीय सचिव भरत…