चीनले भुटानसँगको सिमा विवादमा यस्तो प्रस्ताव गरेपछि भारत त्रसित, दिल्लीमा तरंग

काठमाडौं। सीमा विवाद समाधानको लागि चीनले भुटानलाई ‘प्याकेज समाधान’को प्रस्ताव दिएपछि यसले भारत त्रसित भएको छ । चीनले भुटानलाई जमिन साटफेरको प्रस्ताव दिएको छ जुन भारतको लागि सुरक्षाका दृष्टिले ख’तरनाक हुने भन्दै नयाँ दिल्ली तरंगित भएको छ ।

प्रस्ताव अनुसार चीनले भुटानको उत्तरी क्षेत्रमा रहेको विवादित भूमि भुटानलाई दिनेछ र यसको बदलामा भुटानले डोकलाम समेत भुटानको पश्चिमी सीमा क्षेत्रको विवादित भूमि चीनलाई दिनेछ । यदि यो प्रस्ताव भुटानले स्वीकार गरेका सामरिक महत्वको डोकलाम क्षेत्रमा चीनको आधिपत्य हुनेछ जुन भारतका लागि निकै ख’तर’नाक हुन सक्छ ।

चीनले यसअघि १९९६ मा भुटानलाई यही प्रस्ताव दिएको थियो तर त्यतिबेला भुटानले यो प्रस्ताव अस्वीकार गरेको थियो । अहिले चीनले फेरि भुटानसँग यही प्रस्तावमा सम्झौता गर्ने प्रयास गरिरहेको छ ।

हालै चीनको विदेश मन्त्रालयले सागतेंगसँग जोडिएको आफ्नो पूर्वी सीमा क्षेत्रको भूमिमा आफ्नो दावी गरेको छ । यो त्यही विवादित क्षेत्र हो जुन क्षेत्र चीनले भुटानलाई दिएर डोकलाममा आधिपत्य कायम गर्ने प्रयास गरिरहेको छ । भारतीय विश्लेषकहरुले चीनले भुटानसँग विवादित क्षेत्रमा दावी गर्दै भुटानमाथि दबाब बढाएर डोकलाम कब्जा गर्ने व्रयास गरिरहेको विश्लेषण गरेका छन् ।

चीन र भुटानबीच १९८४ देखि सीमा विवादका विषयमा वार्ता भइरहेका छन् । १९९६ मा चीनले ११ औं चरणको वार्तामा भूमि साट्ने प्रस्ताव गरेको थियो । चीनको प्रस्तावपछि भुटानका तत्कालीन राजा जिग्मे सिंगे वाङचुकले भुटानको संसदलाई चीनको प्रस्तावबारे जानकारी गराएका थिए ।

चीनले भुटानको उत्तरी क्षेत्रको ४९५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्र भुटानलाई दिएर भुटानको पश्चिमी क्षेत्रको २६९ वर्ग किलोमिटर क्षेत्र आफूले लिन चाहेको थियो । यो सम्झौता गर्दा भुटानले तुलनात्मक रुपमा धेरै क्षेत्र पाउँथ्यो र चीनसँगको सीमा विवाद पनि सुल्झिन्थ्यो । यो प्रस्ताव भुटानको लागि फाइदाजनक थियो तर भारतको हित हेरेर त्यतिबेला भुटानले चीनको प्रस्ताव मानेको थिएन ।

पछिल्लो समय भारतको सबै छिमेकीहरुसँग सम्बन्ध बिग्रिएको छ र भुटानसँग पनि सम्बन्ध पहिलेजस्तो छैन । अर्कोतर्फ भुटानमा अहिले राजा पनि जिग्मे सिंगेका छोरा जिग्मे केशर नामग्याल छन् । अहिलेको फरक परिस्थितिमा भुटानले भारतको हित नहेरी आफ्नो हित मात्र हेरेको खण्डमा चीनसँग यो सम्झौता हुन सक्छ ।

यस्तो भएमा डोकलाम चीनको हुनेछ र चीनको सेनाको पहुँच सिलिगुढी करिडोरको संवेदनशील र रणनीतिक रुपले अहम ‘चिकन नेक’सम्म पुग्नेछ जुन भारतको लागि रणनीतिक रुपले ठूलो झट्का हुनेछ ।

भर्खरै प्रकाशित

भोलिबाट लाइसेन्सको कोटा हट्ने अनलाइन फारम खुल्ने

भोलिबाट सवारी चालक अनुमति पत्र (लाइसेन्स)को अनलाइन फारम खुल्ने भएको छ। योसँगै निश्चित कोटा सिस्टम पनि हट्ने यातायात व्यवस्था विभागका महानिर्देशक गोगन बहादुर हमालले जानकारी…

नेपाली ‘टिनेजर’ युवतीहरुको मनमा बस्ने यी युवा को हुन् ?

नेपालली सामाजिक संजालमा एउटा तस्विर छाइरहेको छ। शारीरिक सुपमा सुगठित, अग्लो कद, लामो कपाल त्यसैमा शरिरैभर ट्याट्यु। झट्ट हेर्दा नेपाली जनजाती युवा जस्तै देखिने अनुहार…

सत्ताबाट उत्रिएपछि डोनाल्ड ट्रम्पलाई उनकै समर्थकले गाली गर्न थाले

सत्ताबाट उत्रिएका अमेरिकाका निवर्तमान राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई उनकै समर्थकले गाली गर्न थालेका छन्। गत वर्षको राष्ट्रपति निर्वाचनमा दोस्रो कार्यकालका लागि उम्मेदवार बनेका ट्रम्पले पराजित भएपछि…

ओरालो लागेको मृगलाई बाच्छाले पनि खेद्छ भने झैँ भयो पोम्पेओसहित…

काठमाडौं । चीनले अमेरिकाका पूर्व विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओसहित डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनका २८ अधिकारीमाथि प्रतिबन्धको घोषणा गरेको छ । आफ्नो आन्तरिक मामिलामा दखल दिएको भन्दै चीनले…

डोनाल्ड ट्रम्पले गरेका फोहोर सफा गर्दै जो बाइडेन, सत्तामा आएलगतै…

काठमाडौँ। डोनाल्ड ट्रम्पको नेतृत्वमा अमेरिकी सरकारले गरेका विभिन्न गल्तिहरु बाइडेन सरकारललाई कसरी डिल गर्ने भन्ने चुनौती थपिएको छ। ट्रम्पका कारण चीनसंग बिग्रिएको आर्थिक कारोबार,  इरान…