दक्षिण चीन सागरमा चीनलाई रोक्ने क्षमता अमेरिकासँग छैन

अमेरिकाका परराष्ट्रमन्त्री माइक पोम्पेओले दक्षिण चीन सागरमा बेइजिङको दाबी अवैध रहेको भनी दिएको बयानले यु’द्धतर्फ नाटकीय पाइला चालेको भनी केही मानिसले बताएका थिए । तर यो गफ मात्र हो किनकि अमेरिकालाई अहिले सैन्य कारवाही चलाउन सकिँदैन भन्ने थाहा छ ।

नाइन–ड्याश लाइन नीतिअन्तर्गथ चीनले दक्षिण चीन सागरको ३५ लाख वर्ग किलोमिटर क्षेत्रमा दाबी गर्ने गरेको छ । अहिले विद्यमान जलक्षेत्र र टापुमाथि दाबी गर्नुका साथै उसले कृत्रिम टापु बनाएर त्यसलाई सैन्यीकरण गर्दै उक्त क्षेत्रमा आफ्नो दह्रो उपस्थितिका बारेमा संसारलाई जताएको छ ।

फिलिपिन्स, भियतनाम, ब्रुनाई, मलेसिया र ताइवानले चीनको दाबीमा विवाद गरेका छन् र अनेकौं मुद्दा दायर गरेका छन् । तीमध्ये केहीलाई संयुक्त राष्ट्रसंघको मध्यस्थता निकायले सही ठहर गरेका छन् ।

पोम्पेओको बयान आउनुअघि अमेरिकाको आधिकारिक नीति चीनको दाबीप्रति तटस्थ रहने हो । अहिले आएर चाहिँ अमेरिका चीनविरुद्ध नाटकीय रूपमा अघि आएको छ । पोम्पेओको बयान शून्यमा आएको हैन ।

केही दिनअघि अमेरिकी जलसेनाले फ्रीडम अफ नेभिगेसन अभ्यास गर्दै चीनलाई दक्षिण चीन सागरमा भूभाग विस्तार गर्नबाट रोक्न खोजेको छ । दुईवटा यु’द्धपोत तैनाथ गरेर अमेरिकाले सैन्यशक्ति प्रदर्शन गरेको छ ।

अनि अमेरिकाको सबभन्दा निकटतम साझेदार बेलायतले उक्त क्षेत्रमा नयाँ विमानवाहक युद्धपोत तैनाथ गर्ने योजना बनाइरहेको बताएको छ । जोधाहा बन्दै गएको चीनलाई रोक्न यसो गरेको उसको भनाइ छ ।

चीनले पनि हालैका महिनामा आफ्नौ सैन्य हतियारहरूको सार्वजनिक प्रदर्शन गरेको छ । विशेषगरी डीएफ–२१ र डीएफ–२६ लाई यु’द्धपोत विनाशक नाम दिइएको छ ।

दक्षिण चीन सागर चिनियाँ जनमुक्ति सेनाको अधीनमा रहेको र अमेरिकाको कुनै पनि विमानवाहक यु’द्धपोतको गतिविधिलाई नियन्त्रण गर्ने ग्लोबल टाइम्स पत्रिकाले लेखेको छ ।

अमेरिकी जलसेनाका सूचना प्रमुख रीयर एडमिरल चार्ली ब्राउनले आफूहरू चिनियाँ धम्कीका बावजूद त्यहाँ रहिरहने भनी ट्वीट गरे ।

एडमिरल ब्राउनले गफ दिए पनि डीएफ–२१ र डीएफ–२६ जस्ता क्षे’प्यास्त्रले सामुद्रिक यु’द्धको दिशा नै परिवर्तन गरेका छन् र अमेरिकी यु’द्धपोतलाई असान्दर्भिक बनाइदिएका छन् ।

यो कुरा मरिन कोर्प्सका कमान्डान्टले जारी गरेको नयाँ निर्देशिकामा पनि प्रतिबिम्बित छ । उसले जल र स्थलमा आ’क्र’मण गर्न सक्ने आफ्नो क्षमतालाई पुनः संरचना गर्न निर्देशन दिएको हो ।

‘लामो दूरीका क्षे’प्यास्त्र, माइन र अन्य अत्याधुनिक ह’तियारहरूको वृद्धिका कारण उत्पन्न भएका वास्तविकतालाई हामीले स्वीकार गर्नुपर्छ र यस्ता जोखिमबाट पार पाउनका लागि नयाँ उपायहरू पत्ता लगाउनुपर्छ,’ जनरल डेभिड बर्गरले बताए ।

कमान्डान्टको निर्देशिकाको महत्त्व छ किनकि यो यथार्थमा आधारित छ, कुनै सिद्धान्तमा हैन । मरिन कोर्प्सले अहिले भिडन्तको व्यवस्थापन र क्षमतामा व्यापक परिवर्तन ल्याइरहेको छ । उसले भारी हातहतियार र सैन्य प्रहरीको पुरानो क्षमता त्यागेर लामो दूरीको आ’क्र’मण क्षमताको उपयोग गर्न खोजिरहेको छ ।

केही टिप्पणीकारहरूले पोम्पेअका शब्दबाट बेइजिङविरुद्ध सैन्य शक्ति उपयोगको कानूनी आधार स्थापना भएको भने पनि मरिन कोर्प्स र अमेरिकी जलसेना दुवैसँग आजका मितिसम्म चीनलाई दक्षिण चीन सागरमा सफलतापूर्वक परास्त गर्न सक्ने क्षमता छैन । यस्तो क्षमता उसले आर्जन गर्छ अझै वर्षौं लाग्छ ।

पोम्पेओको बयानको असंगति यहीँ देखिन्छ । शक्ति देखाउन सक्नुहुन्न भने बोल्नु मात्रको कुनै अर्थ रहन्न ।

भर्खरै प्रकाशित

हिउँदे अधिवेशनलाई मध्यनजर गर्दै झिक्न नमिल्ने गरी जोडियो प्रदेशसभाका कुर्सी

५ माघ, विराटनगर । प्रदेश १, प्रदेशसभाले माघ ७ गतेदेखि सुरु हुने हिउँदे अधिवेशनको तयारी गरेको छ । यो अधिवेशनमा मुख्यमन्त्री शेरधन राईविरुद्ध दर्ता भएको…

नेपालमा कोरोनाको नयाँ प्रकार भित्रिएको पुष्टि

काठमाडौं । कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को नयाँ प्रकार नेपालमा भित्रिएको पुष्टि भएको छ । पुस पहिलो साता बेलायतबाट आएका तीन जनामा देखिएको संक्रमण नयाँ प्रकारको…

यो हो करोडौँमा तस्करी हुने संसारकै विषालु भ्यागुतो

पृथ्वीमा अरबौँको संख्यामा जीवजन्तुहरु छन् । यी असंख्य जीवहरुको आ-आफ्नै विशेषता र क्षमता पनि छ । कतिपय यस्ता जीवहरु छन् जो लोप हुने संघारमा छन्…

आन्दोलनमा आक्रमक हुन युवालाई प्रचण्डको निर्देशन डोनाल्ड ट्रम्पको जस्तो :…

काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी(नेकपा) पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड–माधव पक्षका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले आवेग र आक्रोशसहित आन्दोलनमा सक्रिय हुन युवाहरुलाई निर्देशन दिएपछि लुम्बिनी प्रदेशका मुख्य…

कोरोनाको खोप लगाउँदा नर्वेमा २९ जनाको ज्यान गयो

काठमाडौं । नर्वेमा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) विरुद्धको खोप लिएका २९ जनाको मृ’त्यु भएको छ । समाचार संस्था ब्लूमवर्गका अनुसार फाइजरले बायोएनटेकसँग मिलेर बनाएको कोरोना खोप…