भारत र इरानको सम्बन्धमा चीनको इन्ट्री भएपछि पाकिस्तान गदगद, चाबहार प्रोजेक्टबाट भारत आउट

भारत र इरानबीच भएको रेलमार्ग निर्माण सम्झौता रद्द भएसँगै इरानले चीनसँग सम्झौता गर्दा पाकिस्तान गदगद बनेको छ ।

इरानले चीनसँग ४०० अर्ब डलरको सम्झौता गरेको हो ।

पाकिस्तानले चीनलाई आफ्नो सर्वकालीन मित्र मान्ने गर्छ र इरान–चीन सम्झौतासँगै पाकिस्तानलाई इरानसँगको सम्बन्ध बलियो बनाउन आधार प्राप्त हुनेछ ।

शिया सुन्नी विवादका कारण पाकिस्तान र चीनको सम्बन्ध त्यति सुमधुर छैन यद्यपि यी दुई छिमेकी हुन् ।

चीनले इरानसँग सम्बन्ध बढाएर पश्चिम एसियामा वर्चस्व स्थापना गर्न लाग्दा भारतलाई ठूलै झट्का लागेको छ । यसले पाकिस्तानलाई दंग पारेको छ ।

इरानले चीनको प्रस्ताव चार वर्षसम्म टारिरह्यो तर अमेरिकी प्रतिबन्धको दबाब अब झेल्न गाह्रो परेपछि स्वीकार गरेको छ । चीनको मध्यस्थतामा पाकिस्तान र इरानबीचको शिया सुन्नी झगडा पनि मत्थर हुनेछ ।

इरानले आफ्नो चाबहार बन्दरगाहलाई पाकिस्तानको ग्वादर बन्दरगाहसँग जोड्नेछ । ग्वादर वस्तुतः अहिले चीनको नियन्त्रणमा छ ।

चाबहारबाट जम्मा ३५० किलोमिटर पर रहेको जस्क बन्दरगाह पनि चीनलाई दिइने सम्भावना छ ।

इरानमा चीनको नियन्त्रण बढ्ने सम्भावनासँगै भारतको कनेक्टिभिटी समस्यामा पर्छ । पाकिस्तानसँग दूरी कायम गर्नका लागि भारतले अफगानिस्तानमा जरंज र दिलारामको बीचमा २०० किलोमिटर लामो सडक बनायो ।

त्यसबाट भारतले अफगानिस्तानका साथै मध्य एसियाली देशहरूको बजारसम्म पहुँच बनाउन खोजेको थियो ।

उक्त सडकलाई इरान र मध्य एसियाली देशहरूसँग जोड्नका लागि भारत र इरानबीच दुई सम्झौता भएका थिए । पहिलो थियो चाबहार–जहेदान सडक र दोस्रो थियो चाबहार बन्दरगाह । सन् २०१६ मा भएको सम्झौता अहिलेसम्म अलमलमा छ ।

अमेरिकी प्रतिबन्धका कारण कुनै पनि देशले उपकरण दिन नमानेकाले यो परियोजना शुरू हुनै सकेन । बाध्य भएर इरानले चीनको साथ मागेको हो ।

इरानसँग सम्झौता गरेर चीनले त्यहाँको तेलखानीमा आँखा लगाइरहेको छ । इरानसँगै उसले अफगानिस्तान र मध्य एसियाका पाँच ठूला मुसलमान देशका तेलखानीमा पनि हिस्सेदारी खोजेको छ ।

यसका लागि पाकिस्तानको इस्लामिक राष्ट्रको पहिचानलाई चीनले भजाउने भरपूर कोशिश गर्नेछ ।

अनि चीनको नजर अफगानिस्तानको दुर्लभ पदार्थ खानीमा समेत छ । पाकिस्तानसँगै इरानमा पनि चिनियाँ नियन्त्रण कायम भएमा अफगानिस्तान र भारतबीचको सम्बन्ध समस्यामा पर्ने सम्भावना रहन्छ ।

उता मध्य एसियाली देशहरू कुनै बेलामा सोभियत रुसकै एक अंग थिए र रुसकै प्रभाव उनीहरूमा छ । तर चीनले ती देशमा प्रभाव बढाउन थालेको छ । चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङले महत्त्वाकांक्षी पेटी सडक पहलको घोषणा नै कजाकास्तानबाट गरेका थिए । मध्य एसियाली देशमा समेत प्रभाव जमाउन सफल भएमा चीन महाशक्ति बनिहाल्छ ।

भर्खरै प्रकाशित

हामीले थालेको आन्दोलन बल्ल सुरु हुँदै छ : ट्रम्प

काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो विदाई सम्बोधनको क्रममा आफूहरुले थालेको आन्दोलन बल्ल सुरु हुन थालेको बताएका छन् । एक भिडियो सम्बोधनमा ट्रम्पले भनेका…

नेपाल जतिसुकै भारत विरोधी भएपनि हामी नेपालसंग शत्रुताको कल्पना पनि…

परराष्ट्रमन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवालीलाई भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले समय नदिएको भन्दै भारतको आलोचना भइरहेका बेला भारतीय रक्षामन्त्री राजनाथ सिंहले नेपालसँग शत्रुता कल्पना पनि गर्न नसकिने बताएका…

चीनको अर्को चमत्कार : प्रतिघण्टा ६ सय २० किलोमिटर कुद्न…

एजेन्सी । चीनले नयाँ हाई स्पिड रेलको प्रोटोटाइप अर्थात् डिजाइन सार्वजनिक गरेको छ । यो रेल ६ सय २० किलोमिटर प्रति घण्टासम्मको गतिमा कुद्न सक्ने…

भारतले आजबाट नेपाललाई अनुदानमा खोप दिने

काठमाडौं । भारतले नेपाललाई कोरोनाबिरुद्धको खोप अनुदानमा दिने भएको छ । भारतको सिरम इन्स्टिच्युटले उत्पादन गरिरहेको कोभिडविरुद्धको खोप ‘कोभिसिल्ड’ छिट्टै नेपाल आइपुग्ने स्वास्थ्य तथा जनसंख्या…

नागरिक एपको समस्या हटाउन अर्को एप बनाइँदै

नागरिक एपको समस्या हटाउन सरकारले अर्को अनलाइन प्रणाली बनाउन सुरु गरेको छ। धेरै सेवाग्राहीको नागरिकता नम्बर मेल नखाएकोले नागरिकतामा भएका सानातिना गल्ती सच्याउन अनलाइन प्रणाली…