भारत र इरानको सम्बन्धमा चीनको इन्ट्री भएपछि पाकिस्तान गदगद, चाबहार प्रोजेक्टबाट भारत आउट

भारत र इरानबीच भएको रेलमार्ग निर्माण सम्झौता रद्द भएसँगै इरानले चीनसँग सम्झौता गर्दा पाकिस्तान गदगद बनेको छ ।

इरानले चीनसँग ४०० अर्ब डलरको सम्झौता गरेको हो ।

पाकिस्तानले चीनलाई आफ्नो सर्वकालीन मित्र मान्ने गर्छ र इरान–चीन सम्झौतासँगै पाकिस्तानलाई इरानसँगको सम्बन्ध बलियो बनाउन आधार प्राप्त हुनेछ ।

शिया सुन्नी विवादका कारण पाकिस्तान र चीनको सम्बन्ध त्यति सुमधुर छैन यद्यपि यी दुई छिमेकी हुन् ।

चीनले इरानसँग सम्बन्ध बढाएर पश्चिम एसियामा वर्चस्व स्थापना गर्न लाग्दा भारतलाई ठूलै झट्का लागेको छ । यसले पाकिस्तानलाई दंग पारेको छ ।

इरानले चीनको प्रस्ताव चार वर्षसम्म टारिरह्यो तर अमेरिकी प्रतिबन्धको दबाब अब झेल्न गाह्रो परेपछि स्वीकार गरेको छ । चीनको मध्यस्थतामा पाकिस्तान र इरानबीचको शिया सुन्नी झगडा पनि मत्थर हुनेछ ।

इरानले आफ्नो चाबहार बन्दरगाहलाई पाकिस्तानको ग्वादर बन्दरगाहसँग जोड्नेछ । ग्वादर वस्तुतः अहिले चीनको नियन्त्रणमा छ ।

चाबहारबाट जम्मा ३५० किलोमिटर पर रहेको जस्क बन्दरगाह पनि चीनलाई दिइने सम्भावना छ ।

इरानमा चीनको नियन्त्रण बढ्ने सम्भावनासँगै भारतको कनेक्टिभिटी समस्यामा पर्छ । पाकिस्तानसँग दूरी कायम गर्नका लागि भारतले अफगानिस्तानमा जरंज र दिलारामको बीचमा २०० किलोमिटर लामो सडक बनायो ।

त्यसबाट भारतले अफगानिस्तानका साथै मध्य एसियाली देशहरूको बजारसम्म पहुँच बनाउन खोजेको थियो ।

उक्त सडकलाई इरान र मध्य एसियाली देशहरूसँग जोड्नका लागि भारत र इरानबीच दुई सम्झौता भएका थिए । पहिलो थियो चाबहार–जहेदान सडक र दोस्रो थियो चाबहार बन्दरगाह । सन् २०१६ मा भएको सम्झौता अहिलेसम्म अलमलमा छ ।

अमेरिकी प्रतिबन्धका कारण कुनै पनि देशले उपकरण दिन नमानेकाले यो परियोजना शुरू हुनै सकेन । बाध्य भएर इरानले चीनको साथ मागेको हो ।

इरानसँग सम्झौता गरेर चीनले त्यहाँको तेलखानीमा आँखा लगाइरहेको छ । इरानसँगै उसले अफगानिस्तान र मध्य एसियाका पाँच ठूला मुसलमान देशका तेलखानीमा पनि हिस्सेदारी खोजेको छ ।

यसका लागि पाकिस्तानको इस्लामिक राष्ट्रको पहिचानलाई चीनले भजाउने भरपूर कोशिश गर्नेछ ।

अनि चीनको नजर अफगानिस्तानको दुर्लभ पदार्थ खानीमा समेत छ । पाकिस्तानसँगै इरानमा पनि चिनियाँ नियन्त्रण कायम भएमा अफगानिस्तान र भारतबीचको सम्बन्ध समस्यामा पर्ने सम्भावना रहन्छ ।

उता मध्य एसियाली देशहरू कुनै बेलामा सोभियत रुसकै एक अंग थिए र रुसकै प्रभाव उनीहरूमा छ । तर चीनले ती देशमा प्रभाव बढाउन थालेको छ । चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङले महत्त्वाकांक्षी पेटी सडक पहलको घोषणा नै कजाकास्तानबाट गरेका थिए । मध्य एसियाली देशमा समेत प्रभाव जमाउन सफल भएमा चीन महाशक्ति बनिहाल्छ ।

भर्खरै प्रकाशित

विदेशी च्यानल भए विज्ञापनमुक्त, क्लिन फिड नहुनेको प्रसारण बन्द

काठमाडौं । शुक्रबारबाट नेपालमा प्रसारण हुने विदेशी टेलिभिजन च्यानलमा क्लिन फिड लागू भएको छ । सूचना तथा सञ्चार प्रविधि मन्त्रालयले म्याद नसार्ने अडान लिएपछि ऐनद्वारा…

शुक्रबार मध्यरातिबाट रोकिनेछ भारतीयसहित १८० भन्दाबढी विदेशी च्यानलको प्रसारण

काठमाडौं । आज (शुक्रबार) मध्यराति १२ बजेपछि नेपालमा प्रसारण हुने विदेशी टेलिभिजनमा क्लिन फिड लागू हुने भएको छ । सूचना तथा सञ्चार प्रविधि मन्त्रालयले बिहीबार…

दसैंमा पनि गौतम बुद्ध क्रिकेट रंगशालाको निर्माण कार्य निरन्तर

चितवन । ३ अर्ब अनुमानित लागतको महत्त्वाकांक्षी परियोजना जनस्तरबाट अभियान सञ्चालन गरी निर्माण गर्ने लक्ष्यमा अघि बढेको धुर्मुस–सुन्तली फाउन्डेसनले चितवनको भरतपुरमा गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट…

प्रधानमन्त्रीलाई सामाजिक सञ्जा‍‍लमा प्रश्न- शुभकामना सन्देशमा चुच्चे नक्सा खोइ

काठमाडौँ — प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले दसैँको शुभकामना व्यक्त गर्नका लागि प्रयोग गरेको निशान छापमा रहेको नक्सालाई लिएर सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरुले प्रश्न गरेका छन् ।…

भीम रावलले भने, प्रधानमन्त्रीले रअका प्रमुख भेट्नु आपत्तिजनक

काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का नेता तथा पूर्वमन्त्री भीम रावलले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र भारतीय गुप्तचर संस्था रिसर्च एण्ड एनालाइसिस विङ (रअ)…