थुक्क ! भारतीय गोदी मिडिया, एकोहोरो मनगढन्ते आरोप र षड्यन्त्रको तानाबाना पत्रकारिताको शैली होइन

काठमाडौँ  । भारतका चर्चित पत्रकार तथा रोमन म्याग्सेसे अवार्ड विजेता रवीस कुमारले लामो समयदेखि भन्दै आइरहेका छन्, भारतमा दुईखाले मिडिया छन् । पहिलो मिडिया र दोस्रो ‘गोदी मिडिया’ ।

गोदी मिडिया अर्थात् सन् २०१४ मा पहिलोपटक नरेन्द्र मोदी भारतको प्रधानमन्त्री बनेपछि आफ्नो प्रचार गर्न र विपक्षीलाई आक्रमण गर्न सत्ता पक्षबाट प्रयोग भइरहेका मिडिया !

रवीसले प्रयोगमा ल्याएको यो शब्द भारतीय मिडिया वृत्तमा निकै चर्चित छ । एनडीटीभीका पत्रकार रवीसको भनाईबाट प्रष्ट हुन सकिन्छ, भारतमा पत्रकारिता गर्ने र नगर्ने दुईखाले मिडिया छन् । र, पछिल्लो सयममा गोदी मिडियाको संख्या र प्रभाव बढ्दो छ खासगरी, टेलिभिजन पत्रकारतिामा ।

पत्रकारिताका मूल्य र मान्यताहरुलाई आत्मसात गर्ने तथा त्यसको मर्यादा बढाउनेखालका मिडियाको संख्या नगन्य लाग्न थालेको छ । त्यसैले पछिल्लो समय मिडियामाथि गोदी मिडिया हावी हुँदै गइरहेको छ । भारतीय सत्ता तथा प्रधानमन्त्री मोदी र उनको दल भारतीय जनता पार्टीका मुखपत्र जसरी विरोधीमाथि खनिने यी मिडियाहरुले गलत, मनगढन्त र अमर्यादित शैलीमा समेत समाचारहरु दिने गरेको बेलाबेला देखिने गरेको छ । मोदी वा भाजपा विरोधीहरु कांग्रेस आई तथा यसका नेता सोनिया र राहुल गान्धीका विषयमा यिनका यस किसिमका रिपोर्टिङ र टिप्पणीहरुलाई आम मानिन्छ ।

त्यसको पछिल्लो उदाहरण बनेको छ, नेपाल-भारत-चीन सम्बन्ध । नेपालका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र नेपालका लागि चिनियाँ राजदूत होउ यान्छीको विषयमा भारतीय ‘गोदी मिडिया’मा सामान्य मर्यादा र शिष्टाचारको समेत पालना नगरी भइरहेका रिर्पोटिङहरुले पत्रकारिताको मर्म माथि नै प्रहार गरेको छ ।

भारतको चर्चित टेलिभिजन कम्पनी जी न्यूजको ‘जी विहार–झारखण्ड च्यानल’मा प्रधानमन्त्री ओली र चिनियाँ राजदूतबारे लगातार गलत रिर्पोटिङहरु भइरहेका छन् । जुन रिर्पोटिङमा कतै पनि पत्रकारितामा अपनाइने शैली र खोजबिन छैन ।

एकोहोरो मनगढन्ते आरोप र षड्यन्त्रको तानाबाना आफैं बुन्ने र त्यसलाई समाचारको रुप दिएर प्रसारण गर्ने यो शैली पत्रकारिताको शैली होइन । न कुनै तथ्य न कुनै तथ्य । न कुनै आधार । तैपनि गोदी मिडियाले प्रधानमन्त्री ओली र राजदूत यान्छीका बारे जुन किसिमका आपत्तिजनक शब्दहरु प्रयोग गरेको छ, त्यो पत्रकारिता भन्न सुहाउनेखालको छैन ।

जीको उक्त च्यानलले ‘ओली की इश्किया’, ‘अतरंगी मुलाकात और नेपाल हार गए ओली’ जस्ता शीर्ष प्रयोग गरेर समाचार प्रसारण गरेको छ । एक सार्वभौम मुलुकको प्रधानमन्त्री र अर्को मुलुकको राजदूतलाई लिएर गरिएको उक्त रिर्पोटिङ भित्र ‘माया–प्रेम’ का कुरा घोलेर ‘हनी ट्रयाप’ को कथा बुनिएको छ । यो समाचारले भन्छ- ‘नेपाल भारतलाई छोडेर चीनतिर ढल्कियो र यसको कारण हो चिनियाँ राजदूतको रुपमा प्रधानमन्त्री ओली मोहित हुनु ।’ यस्तो कथा बुनेर यसलाई चीनले प्रयोग गरेको ‘हनी ट्रयाप’ भन्दै च्यानलले प्रचार गरिररहेको छ ।

यस्तो आपत्तिजनक समाचारबारे नेपाल सरकार र नयाँ दिल्लीस्थित नेपाली राजदूतावास बोल्नुपर्ने आवाज उठिरहेको छ । सामाजिक संजाल प्रयोगकर्ताहरुले यसको तीव्र विरोध मात्र गरेका छैनन्, सरकारको आधिकारिक निकायबाट यसको खण्डन गर्नुपर्ने माग पनि गरेका छन् ।

पत्रकार राजेन्द्र दाहाल उक्त समाचार प्रसारणको विषयमा सबैभन्दा पहिला त नेपाल सरकार बोल्नु पर्ने सुझाव दिन्छन् । ‘यदि त्यो कुरा गलत हो । त्यो आपत्तिजनक हो भने सबैभन्दा पहिला नेपाल सरकारका प्रवक्ताले त्यसलाई खण्डन गर्नुपर्‍यो । नेपाल राज्यले त्यसमा आफ्नो चासो देखाउनुपर्‍यो ।

सरकारले खण्डन गरेपछि नेपाली मिडियालाई, नागरिक समाजलाई र भारतको पनि अरु मिडियालाई यस विषयमा थाहा हुन्छ,’ उनले भने, ‘भारत प्रेस स्वतन्त्रता भएको मुलुक हो र त्यहाँका सबै मिडिया त्यस्ता छैनन् । त्यसकारण उनीहरुलाई पनि यस विषयमा थाहा हुन्छ । नेपाल सरकारको संचार मन्त्रालय छ, मिडियालाई हेर्न बसेको छ । नेपाल सरकारले प्रवक्ता राखेको छ । बोल्नुपर्‍यो । उक्त विषयमाथि प्रतिक्रिया दिनुपर्‍यो ।’

दाहालले सरकारको खण्डनपछि उक्त समाचार गलत रहेछ, निराधार रहेछ भन्ने कुरा नेपाली मिडिया, भारतीय मिडिया र अन्तर्राष्ट्रिय मिडियाहरुलाई पनि थाहा हुने बताए । ‘जसले गर्दा सही कुराप्रति चासो हुन्छ र सत्य कुराको प्रचार हुन्छ,’ उनले भने ।

उनले भने, ‘मिडियाले त भारतीय मिडियाले यस्तो बकवास प्रशारण गरिरहेको छ भनेर समाचार लेख्ने हुन् । नेपाल सरकारको पक्षबाट किन प्रतिक्रिया आएको छैन मलाई अचम्म लागेको छ । पत्रकार बोलेर हुँदैन । सरकार पो बोल्नु पर्‍यो । सरकार बोलेपछि सरकारका सम्पूर्ण निकायहरु आफ्नो काम गरिहाल्छन् । हामी खण्डन गछौं, भर्सना गछौं भन्नु पर्‍यो नी सरकारले ।’

नेपाल प्रेस काउन्सिलका पूर्वअध्यक्ष दाहाल सरकारले उक्त विषयलाई लिएर चरण–चरणमा काम गर्नु पर्ने बताउँछन् । ‘पहिले प्रशारण गरिरहेको छ भने त्यो बन्द गर र माफी माग भन्नु पर्‍यो । दोस्रो चरणमा कारबाहीतिरका कुरा हुन्छन्,’ उनले भने ।

सामाजिक सञ्जालमा यस विषयमा भारतका लागि नेपालका राजदूत निलाम्बर आचार्यलाई प्रश्न गरिएपछि उनले प्रसंग नखुलाई बिहीबार ट्वीट गरेका छन्, ‘बोल्न पर्ने ठाउँमा बोल्ले हो, भन्न पर्ने कुरा भन्ने हो । त्यो भएको छ । बोलिएको छ, भनिएको छ ।’

यो समाचारलाई लिएर पूर्व उपप्रधानमन्त्री तथा परराष्ट्र मन्त्रीद्वय नारायणकाजी श्रेष्ठ र कमल थापाले आपत्ति जनाएका छन् । श्रेष्ठले ट्वीटरमा लेखेका छन्, ‘भारतीय सञ्चार माध्यमले हाम्रो सरकार र प्रमका बारेमा गरेको अनर्गल प्रचारले सीमा नाघ्यो । हद भयो । बकवास बन्द गर । हाम्रो राष्ट्रिय सार्वसौमिकता र भौगालिक अखण्डताको रक्षाको निम्ति हामी एकढिक्को छौं । विदेशीको फुटाउ र स्वार्थ पूरा गर नीति सफल हुन दिनेछैनौं । यहाँ के गर्ने भन्ने हाम्रो कुरा हो ।’

थापाले भने भारतको अग्रेंजी पत्रिका टाइम्स अफ इन्डियाले याकको शरीरमा प्रधानमन्त्री ओलीको टाउको राखेर छापेको विषयमाथि आपत्ति जनाएका छन् । उनले प्रधानमन्त्री ओलीसँग विभिन्न विषयमा गम्भीर मतान्तर भए पनि भारतीय मिडियाको उक्त कृयाकलापको भर्त्सना गरेका छन् । उनले ट्वीटरमा यस्तो प्रकारको क्रियाकलापले नेपाल–भारत सम्बन्ध राम्रो हुन नसक्ने पनि उल्लेख गरेका छन् ।

भर्खरै प्रकाशित

पत्रकारलाई खाममा पैसा बाँड्ने कांग्रेस महामन्त्रीको अनौठो धन्दा !

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री शशांक कोइरालाले पत्रकारहरुलाई ‘दसैं खर्च’ भन्दै खाममा हालेर १५ हजार रुपैयाँ बाँड्दै हिँडेको पाइएको छ । कोइरालाका स्वकीय सचिव भरत…

बंगलादेश : कुनै बेला गरिबीको चपेटामा परेको देश बन्यो विश्वकै…

ढाका। ढाकाको ब्यस्त सडकबाट दुई घण्टा दक्षिणतर्फ लागेपछि एउटा धुलौटे सडक आउँछ। रिक्साबाट त्यो धुलौटे सडक पार गर्दा पुगिन्छ एउटा अत्याधुनिक गार्मेन्ट फ्याक्ट्री जहाँ दैनिक…

सांसदको उपचार खर्च २०० प्रतिशतले बढ्यो

४ कात्तिक, काठमाडौं । संघीय सांसदको उपचार खर्च २०० प्रतिशतले बढेको पाइएको छ । गत आर्थिक वर्ष (२०७६/०७७) को पहिलो तीन महिना (साउन, भदौ र…

सांसदले मात्र किन सरकारी कर्मचारीहरूले पनि दसैं भत्ता कोरोना कोषमा…

काठमाडौँ । पूर्वप्रधानमन्त्री तथा संघीय सांसद बाबुराम भट्टराईले सांसदले मात्रै नभएर कर्मचारीले पनि दसैं भत्ताबापतको रकम फिर्ता गर्नुपर्ने आशय व्यक्त गरेका छन् । दसैं भत्ताको…

लुम्बिनी प्रदेश : प्रदेशको राजधानी भएपछि तमसुक बनाउँदै महंगोमा जग्गा…

काठमाडौं । लुम्बिनी प्रदेशको राजधानी घोषणा हुनासाथ काठमाडौं बस्दै आएका नेकपाका एक नेताका नातेदार दाङको देउखुरी पुगे । उनले मजगाउँ भन्ने स्थानमा १३ कठ्ठा जग्गा…