चिनियाँ मिडियाले नेपालको नाम लिएर गर्यो टिप्पणी : ‘भारतको प्रतिवाद गर्ने पहिलो मुलुक नेपाल’

असार, काठमाडौं । भारतीय मिडियाले नेपाल र चीनको सम्बन्धलाई लिएर नानाथरी चर्चा गरिरहेका बेला चिनियाँ मिडियाले पनि भारतको विरोध गर्ने सिलसिलामा नेपालको समेत चर्चा गर्न थालेका छन् ।

चीनका अरु मिडियाको तुलनामा ग्लोबल टाइम्सले अलि बढी आक्रमकता देखाउने गरेको छ ।

सो पत्रिकामा छापिएका सामग्रीहरुको अनुदित सारसंग्रह हामीले यहाँ प्रस्तुत गरेका छौं, जसबाट भारत र नेपालको सम्बन्धलाई हेर्ने चिनियाँ मिडियाको दृष्टि थाहा पाउन सजिलो हुनेछ–

उग्रराष्ट्रवादले बिग्रिँदैछ छिमेकीसँगको सम्बन्ध

भारतीय प्रधानमन्त्री मोदी सत्तामा छिमेकी मुलुकलाई प्राथमिकतामा राख्ने नीतिका साथमा आएका थिए । तर, मुलुकमा अत्यधिक मात्रामा बढेको दक्षिणध्रुबी राष्ट्रवादी सोचको कारण अहिले मोदीको छिमेकीसँग राम्रो सम्बन्ध कायम राख्ने प्रयास ध्वस्त भएको छ । भारतमा दक्षिणध्रुबी राष्ट्रवादीहरुले कारण भारतले आफ्नो आन्तरिक संकटको दोष छिमेकी मुलुकलाई लगाइरहेका छन् ।

यस किसिमको सोचबाट प्रभावित भएर ‘ब्ल्याकमेल’को सामना गर्ने चीन एकमात्र उदाहरण होइन । नेपालले पनि गत मे महिनामा भारतले लिपुलेकमा उद्घाटन गरेको नयाँ सडकको विरोध गरेको छ । नेपालले त्यसलाई आफ्नो भूमि भएको बताउँदै आएको छ । तर, भारतले भने यसलाई बेवास्ता गर्दै आएको छ ।

अहिले नेपालमा भारतविरोधी भावना बढेको छ । भारतले कहिल्यै पनि नेपाललाई सडक निर्माण गर्ने बेलामा सोधेन बरु उल्टै यसमा आपत्ति जनाए नेपाल सरकारलाई त्यसको पाठ सिकाउने नीति लियो ।

सन् २०१५ मा नेपाललाई भारतको अनुकूल हुने गरी आफ्नो संविधान परिवर्तन गर्नुपर्ने दबाव भारतले दिएको थियो । तर, नेपालले भारतको उक्त दबाब अस्वीकार गर्‍यो । जसको कारण भारतले गरेको नाकाबन्दीको कारण नेपालमा आर्थिक र मानवीय संकट देखिएको थियो ।

सन् २०१५ मा बंगलादेशसँग जमिनको सीमा सम्झौता गरेपछि मोदी प्रसन्न थिए । तर, त्यति नै बेला मोदीमाथि आन्तरिकरुपमा नै भारतीय तेल बिक्रीको आलोचना भयो । त्यसयता दुई मुलुकको सम्बन्ध राम्रो रहन सकेको छैन

मोदीको ‘छिमेकी पहिलो’ कि जबरजस्ती कूटनीति ?

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी सत्तामा ‘सबैभन्दा पहिला छिमेकी’ भन्ने नाराका साथ आएका थिए । यो नाराको मर्म आफ्ना छिमेकीसँगको सम्बन्धमा सुधार गर्दै जाने भन्ने नै थियो । मोदी सत्तामा आएसँगै भारतसँग उसका छिमेकी मुलुकहरुको कश्मीरलगायतका विवादको पनि समाधान हुने अपेक्षा थियो ।

मोदीले आफ्नो शपथ ग्रहणमा पनि छिमेकी मुलुकका नेताहरुलाई बोलाएर आफूले छिमेकीसँगको सम्बन्धमा सुधार चाहेको सन्देश दिएका थिए । साथै उनले आफ्ना छिमेकी मुलुकहरुको भ्रमण गर्दै उनले आफूलाई स्वयं क्षेत्रीय सञ्जालको अधिवक्ता रहेको देखाउने प्रयास गरे, भारतले आफूलाई यो क्षेत्रको शान्ति र विकास चाहने मुलुकको रुपमा व्याख्या गर्दै आएको छ । यद्यपि उसको बाटो भने अर्कै दिशतर्फ बढिरहेको छ ।

विशेषज्ञहरुका अनुसार भारतले आफ्नो ‘जबस्जस्तीको कूटनीति’को माध्यमबाट आफ्नो सबैभन्दा पहिला छिमेकी भन्ने नारा कसरी सफल बनाउन सक्छ ? भन्ने आशंका व्यक्त गर्दै आएका छन् । भारतीय जनता पार्टी र उसका अन्य सहयोगी गठबन्धनले अहिले अखण्ड भारतको नारा अन्तर्गत ग्रेटर इन्डियाको अवधारणा पूरा गर्ने काम सुरु गरेका छन् ।

जसको पहिलो शिकार पाकिस्तान बन्यो । पाकिस्तानलाई सधैं आतंकवादको बिल्ला भिराउँदै आएको छ । गत वर्ष भारतले आफ्नो संविधानको धारा ३७० खारेज गर्दै संयुक्त राष्ट्रसंघको सुरक्षा परिषद्ले गरेको मुद्दाको समाधानको पनि उल्लंघन गरेको थियो ।

भारतको अर्को शिकार नेपाल र बंगलादेश बन्न पुगे । प्रतिवाद गर्ने लाइनमा उभिएको पहिलो मुलुक नेपाल हो । यी दुई मुलुकको सम्बन्ध सन् २०१५ देखि बिग्रिन सुरु भएको थियो । जतिबेला भारतले नेपालमा आउने आवश्यक सामग्री रोक्न नाकाबन्दी गरेको थियो । त्यतिबेला नेपाल तेलको अभावको कारण संकटमा पर्‍यो । भूकम्पपछि आवश्यक राहतका सामग्रीको आपूर्तिमा पनि भारतले सीमा क्षेत्रमा रोक लगाएको थियो । नेपालमा भारतविरुद्ध आन्दोलन पनि भएको थियो । तर, भारत रोकिएन र आफ्नो नाकाबन्दी जारी नै राख्यो ।

नेपालले त्यसको बदलामा आफ्नो सुरक्षा बल सीमामा पठाउने र नयाँ नक्सा संसदबाट परित गर्‍यो । यो असामान्य कदम थियो । लामो समयदेखि भारत नेपालसँगको निकै नजिकको सम्बन्ध रहेको मान्दै आएको थियो । अहिले भने भारतको नेपालसँगको सम्बन्ध इतिहासकै सबैभन्दा कमजोर अवस्थामा आइपुगेको छ ।

बंगलादेश भारतसँ सम्बन्ध बिग्रिएको अर्को मुलुक हो । बंगलादेशसँग फरक्का ब्यारेज निर्माणको विषयलाई लिएर दुई मुलुकको बीचमा विवाद उत्पन्न भएको हो । अहिले यो विवाद पनि बढ्दो क्रममा देखिएको छ । बंगलादेशकी प्रधानमन्त्री शेख हसिनाले भारतले ल्याएको नयाँ नागरिकता कानुन र नागरिक दर्ताको विषयमा गत जनवरीमा भारतको आलोचना गर्दै अभिव्यक्ति दिएकी थिइन् । अहिले भुटानले पनि अहिले समस्यामा देखिएको छ । भारतको सबैभन्दा विश्वसनीय मुलुकको रुपमा रहेको भुटानले पनि अहिले भारतको केही क्षेत्रको पानी आपूर्तिमा रोक लगाएको छ ।

श्रीलंका लामो समयदेखि भारतको प्रभुत्व जमाउने व्यवहारको सामना गरिरहेको छ । भारतले खुल्लारुपमा टामिल टाइगर्सको समर्थन गर्दै आएको छ । जसले श्रीलंकाको समस्या बढाएको छ । अहिले पनि श्रीलंका भारतीय हस्तक्षेपको मूल्य चुकाइरहेको छ । यस्तोमा भारतीय हस्तक्षेपबाट केही सुरक्षित रहँदै आएको थियो । तर, अहिले पश्चिमा मुलुकले यसअघिको जस्तै सहयोग गर्ने आशामा भारतले चीनमाथिको प्रहार पनि शुरु गरेको छ । तर, वास्तविकता भने निकै फरक छ । अहिले भारत र पश्चिमा मुलुकमा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) का संक्रमितहरु बढ्दो क्रममा छन् । यो महामारीको कारण समस्यामा परेको अर्थतन्त्रलाई पनि चीनको साथ आवश्यक हुन्छ । साथै भारत चीनको विकासबाट सबैभन्दा धेरै लाभान्वित भएको मुलुक हो । यस्तोमा भारतको लागि चीनविरुद्धको कदम आगामी दिनमा टाउको दुखाइको विषय बन्न सक्छ ।

स्रोत– ग्लोबल्स टाइम्स

भर्खरै प्रकाशित

भारत अमेरिकातिर ढल्कियो, अब नेपालले के गर्छ ?

यो साता दक्षिण एशिया र दक्षिणपूर्वी एशियामा विकसित घटनाक्रमले क्षेत्रीय राजनीतिमा असन्तुलनका संकेतहरु देखिएका छन् । यो असन्तुलनको बाछिटा काठमाडौंसम्म आउने प्रष्ट संकेत देखिएको छ…

दुई अमेरिकी मन्त्रीले दबाब दिँदा पनि भारतले किनेन स’शस्त्र ड्रोन

दुई अमेरिकी मन्त्रीले स’शस्त्र ड्रोन किन्न दबाब दिए पनि भारतले त्यसलाई अस्वीकार गरेको छ। नयाँ दिल्लीमा हालै भएको टु प्लस टु मन्त्रीस्तरीय बैठकमा भारत र…

पाटनका डाक्टरले प्रधानमन्त्रीलाई लेखे पत्र- उकुसमुकुस भइसक्यो!

सम्माननीय प्रधानमन्त्रीज्यू नमस्कार ! नेपालमा कोरोना महामारी सुरू भएलगत्तै कोरोना संक्रमित बिरामीको उपचार गर्दै आएको पाटन अस्पतालको म एक फ्रन्टलाइन चिकित्सक हुँ। समाचारहरूमा ‘पाटन अस्पतालमा…

हङकले अमेरिकाविरुद्ध मुद्धा हाल्ने, यस्तो छ कारण !

हङकङमा बनेका सामानमा अमेरिकाले ‘मेड इन चाइना’ लेख्न थालेपछि विवाद चर्किएको छ। बिबिसीका अनुसार चीनले नयाँ सुरक्षा कानुन लागू गरेसँगै हङकङ अब छुट्टै स्वायत्त राज्य…

प्रचण्ड एघार दिन पछाडि बालुवाटारमा

१५ कात्तिक, काठमाडौं । सत्तारुढ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का कार्यकारी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड एघार दिन पछाडि बालुवाटार गएका छन् । अर्का अध्यक्ष एवम्…