क्षेत्रीय शक्तिको रुपमा प्रभाव जमाउँदै गरेको भारत तीनतिर छिमेकीसँग सीमा विवादको झमेलामा

नयाँदिल्ली । क्षेत्रीय शक्तिको रुपमा प्रभाव जमाउँदै गरेको भारत यतिबेला सीमा विवादको झमेलामा फसेको छ ।

चीन सहित तीन देशसँग सीमा विवाद भारतका लागि यतिबेला चुनौती बनेको छ । यसमध्ये चीनसँगको विवाद तनावग्रस्त बन्दैगएको छ । गलवान क्षेत्रमा हालै भएको भीड न्त मा २० भारतीय सेना मा रि नु भारतका लागि अप्रिय घटना बनेको छ । गलवानमा भारतले चिनियाँ सेना पनि हताहत भएको दावी गरे पनि अहिलेसम्म पुष्टि गर्न सकेको छैन ।

चीनले भने उक्त भी डन्त आफ्नो कारण नभएको भन्दै थप प्रतिक्रिया दिएको छैन । मिडिया रिपोर्टका अनुसार चीनले पछिल्लो समय गलवान क्षेत्रमा थप सेना तैनाथ गरेको छ । त्यसो त, केही महिनादेखि नै गलवान क्षेत्रमा भारत र चीनका सेनाहरुबीच विना हति-यार झडप हुँदैआएका थिए ।

भारतका सेनाप्रमुख समेत उक्त क्षेत्रको भ्रमणमा गएका थिए । सैनिक टोलीले गस्ती गरेको थियो । सीमा क्षेत्रमा केही महिनादेखिको विवाद सल्टाउन सेनाबीच वार्ता भएको दुई साता नबित्दै अचानक भी’ड’न्त भएको हो ।

यसलाई लिएर भारत सरकारले पनि उक्त घट’नाको जवाफ दिने प्रतिक्रिया दिएको छ । सीमा क्षेत्रको अवस्थालाई लिएर चीनसँग भारतको सम्बन्ध थप बिग्रने अपेक्षा गरिएको छ । यस्तै मित्रराष्ट्रको रुपमा रहँदैआएको नेपालसँग पनि भारतको सम्बन्ध चिसिन थालेको छ । सीमा विवादलाई नै लिएर नेपाल र भारतबीच सम्बन्ध बिग्रिएको हो ।

खासगरी भारतका रक्षामन्त्री राजनाथ सिंहले धार्चुलादेखि नेपालको भूभाग लिम्पियाधुरा हुँदै चीनको तिब्बतसम्म लिंक रोडक उद्घाटन गरेपछि सम्बन्धमा दरार आएको हो । विवादित क्षेत्रको रुपमा रहेको जमिनमा भारत सरकारले नेपालको जानकारी विना नै गतिविधि गरेपछि भारतप्रति रुष्ट बन्दै पत्र समेत पठाएको थियो ।

नेपालले पनि कालापानी, लिपुलेक र लिम्पियाधुरा क्षेत्रलाई समेट्दै नयाँ नक्सा जारी गरिदियो । जसले गर्दा भारतीय नेताहरु झस्किए । पछिल्लो समय रक्षामन्त्री, सेनाप्रमुख र सत्तारुढ दल भाजपाका वरिष्ठ नेताहरुले समेत नेपालसँगको सम्बन्ध ऐतिहासिक रहेको भन्दै वार्ताबाट समाधान खोजिनुपर्ने बताउन थालेका छन् ।

पछिल्लो झण्डै ५० वर्षपछि पहिलो पटक भारत र चीनका सेनाबीच मानवीय क्षति हुने गरी हिं’सा’त्म’क भीडन्त भएको हो । त्यसो त, नेपालसँग पनि भारतको सम्बन्ध दशकौंयता सबैभन्दा नराम्रो रुपमा बिग्रिनसक्ने आंकलन गरिएको छ । कालापानी, लिम्पियाधुरा र लिपुलेकको मुद्दा वर्षौँदेखि विवादित रहे पनि पछिल्लो समय यसैकारण नेपालले नक्सा सार्वजनिक गर्दै भारतलाई धक्का दिएको छ । जुन भारतका लागि एक ठूलो चुनौतीको रुपमा खडा बनेको छ ।

यता पाकिस्तानसँग बिग्रँदै गरेको भारतको सम्बन्ध थप उत्कर्षमा पुगेको छ । कश्मीर मुद्दालाई लिएर भारतविरुद्ध पछिल्लो एक वर्षयता पाकिस्तानले विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय फोरममा समेत कुरा उठाउँदैआएको छ ।

भर्खरै प्रकाशित

नेपाल स्वर्ग हो : कतारी राजदूत

काठमाण्डाै – नेपालका लागि कतारका राजदूत युसुफ बिन मोहम्मद अल हेलले नेपाल स्वर्ग रहेको बताउनुभएको छ । नेपालका नागरिक विश्वकै राम्रा र यहाँको प्राकृतिक वातावरण…

कालीगण्डकीको नदी सुकाएर विद्युत उत्पादन गर्ने डरलाग्दो चलखेल सुरू

कालीगण्डकीको नदी सुकाएर विद्युत उत्पादन गर्ने डरलाग्दो चलखेल सुरू भएको छ। वातावरण प्रभाव मूल्याङ्कनलाई ध्यान नै नदिई म्याग्दी र पर्वतको सिमानाबाट नदीको ठुलो पहिरोमा बाँध…

अमेरिका र ताइवानलाई चे’तावनी दिन चीनले देखायो यु’द्धविमानको भिडियो

चीनको एक लडाकू विमानका पाइलटले विदेशी यु’द्धविमानलाई ख’तरनाक चु’नौती दिएको र चिनियाँ हवाईक्षेत्र त्याग्न बाध्य बनाएको एक भिडियो चीनले सार्वजनिक गरेको छ । सरकारी टेलिभिजन…

नेपालको प्रधानमन्त्रीलाई भारतले आफ्नो खुफिया एजेन्सीको प्रमुखको तहमा झारेको हो…

काठमाडौं । साझा पार्टीका संयोजक रवीन्द्र मिश्रले भारतले नेपालका प्रधानमन्त्रीलाई आफ्नो खुफिया एजेन्सीको प्रमुखको तहमा झारेको हो ? भनेर प्रश्न गरेका छन् । हालै ‘रअ’…

चर्चित गायिका नेहा कक्कडले गरिन् बिहे

मुम्बई । बलिउडकी चर्चित गायिका नेहा कक्कडले विवाह बन्धनमा बाँधिएकी छन् । उनले शनिबार अर्थात २४ अक्टुवर रोहनप्रीत सिंहसँग विवाह गरेकी हुन् । दुबैको विवाह…