डढेलो, खडेरी, कोरोनाभाइरस र चीनका कारण २९ वर्षपछि अष्ट्रेलिया आर्थिक मन्दीको सिकारमा

सिड्नी। २९ वर्षपछि अष्ट्रेलिया आर्थिक मन्दीको सिकार बनेको छ । पछिल्लो आर्थिक संकटको आधार प्रस्तुत गर्दै राष्ट्रिय कोषाध्यक्ष जोश फ्राईडेनबर्गले बुधवार अष्ट्रेलिया औपचारिक रुपमा आर्थिक मन्दीमा गएको घोषणा गर्नु भएको हो ।

लामो समयसम्म लागेको डढेलो, कोरोनाभाइरसका कारण आर्थिक गतिविधि शुन्य र चीनले अष्ट्रेलियाका बस्तुमा आयात रोकेपछि आर्थिक मन्दीको सामना गर्नुपरेको हो।

तथ्याकं विभागले बुधबार जारी गरेको विवरण अनुसार अष्ट्रेलियाको मार्च महिनाको त्रैमासिक जिडिपी वृद्धीदर शुन्य दशमलव ३ प्रतिशत मात्र छ । दुइ त्रैमासिक अवधीमा लगातार शुन्यभन्दा तल वृद्धीदर झरेपछि आर्थिक मन्दीको घोषणा गरिन्छ ।

यसअघि सन् १९९१ मा मार्च र जुन त्रैमासिक वृद्धीदर शुन्यभन्दा तल झरेपछि अष्ट्रेलियामा आर्थिकमन्दीको घोषणा गरिएको थियो ।
डढेलो र खडेरीसंग जुधिरहेको अर्थतन्त्रलाई कोरोना भाईरसले नराम्रोसंग प्रभाव पारेपछि आर्थिकमन्दीको अवस्था आएको कोषाध्यक्ष फ्राइडेनबर्गले जानकारी दिनुभयो । उहाँले जुन त्रैमासिकको मन्दीले अर्थतन्त्रमा झनै ठुलो असर गर्ने बताउनुभयो । यसअघिको आर्थिकमन्दी भन्दा यसपाली अवस्था झनै नाजुक हुनसक्ने उहाँको भनाई थियो ।

कोरोनाका कारण अष्ट्रेलियाका सवा क्षेत्र, पर्यटन, हवाई, उच्च शिक्षा क्षेत्र पुर्ण वा आंशिक बन्द छ । अधिकांश सेवा क्षेत्र बन्द हुदा लाखौ मानिसले जागिर गुमाएका छन् ।

कोरोनाका कारण अष्ट्रेलियाको सेयर बजार एएसएक्स गत मार्चमा दैनिक ९.७ प्रतिशतका दरले ओरालो लागेको थियो ।
सन् २००९ मा विश्वव्यापी आर्थिकमन्दीका बेला पनि अष्ट्रेलियाको आर्थिक विकासमा असर परेको थियो । त्यतिबेला अर्थतन्त्रलाई बचाउन लेबर सरकारले १ करोड ३० लाख अष्ट्रेलियनलाई ९५० डलरका दरले पैसा बाडेको थियो ।

यसपालीको आर्थिकमन्दीबाट अर्थतन्त्र उकास्न प्रधानमन्त्री स्कट मोरिसनले ५ बिलियन डलर भन्दा बढीको प्याकेज तयार पारेका छन् । खस्कदो अर्थतन्त्रलाई जोगाउन अष्ट्रेलियाले कोरोनाका कारण बन्द सवालाई बिस्तारै खुल्ला गरिरहेको छ ।

नेपालीलाई के असर पर्छ त

अष्ट्रेलियाका नेपाली अर्थविद् डाक्टर सुदर्शन चालिसेले तिन तहका नेपालीको अवस्था हेरेर आर्थिकमन्दीका असर विश्लेषण गर्नु भएको छ । पहिलो तहका मानिएका यहाँको नागरिकता र पिआर लिएका नेपालीलाई खासै ठुलो असर नपर्ने उहाँको तर्क छ । आर्थिकमन्दीलाई उकास्न सरकारले अर्थतन्त्रमा गर्ने लगानीले नागरिकलाई प्रत्यक्ष फाईदा हुने भएकाले पनि यस्तो भएको हो ।

पढाई सकेर पिआर हाल्न भौतारिएका र पढिरहेका नेपाली विद्यार्थीमा खास असर देखिने डाक्टर चालिसेको भनाई छ ।
कोभिडले गर्न सेवा क्षेत्रहरु होटल, रेष्टुरेन्ट, बार, क्याफे, क्लबहरु बन्द भएकाले पनि यसअघि नै नेपाली विद्यार्थीहरु जागिर गुमाएर प्रभावित बनिसकेका छन् ।

दुई महिनापछि विस्तारै यस्ता सेवा क्षेत्र खुल्ने क्रममा भएपनि, कोरोनाको अर्क तरंग आउनसक्ने डरले जतिबेला पनि यी क्षेत्र फेरि बन्द हुनसक्ने डर छ । सरकारले नागरिक र पिआरवालालाई दिएको जब किपर र जब सिकर सुविधा विद्यार्थीले पाएका छैनन् ।

आर्थिक मन्दीले मानिसको खर्च गर्ने क्षमता घट्दा सेवा क्षेत्रको पनि व्यवसाय कम हुन्छ । अधिकांश नेपाली विद्यार्थीहरु सेवा क्षेत्रमै काम गर्ने हुनाले त्यसको असर सिधै त्यस्ता कामदारमा पर्न सक्छ ।

आर्थिक मन्दीका कारण आप्रवासीलाई पिआर दिने नीतिमा परिवर्तन हुन सक्ने संभावना पनि उत्तिकै देखिने अर्थविद् चालिसेको भनाई छ । अहिले पिआरका लागि नम्बर र राज्यको सुविधा कुरिरहेका विद्यार्थीहरु आर्थिकमन्दीका बेला कस्तो नीति आउने हो अन्यौलमा छन् ।
संघिय सरकारले अझै पनि वार्षिक कति आप्रवासीलाई पिआर दिने भनेर संख्या एकिन गर्न सकेको छैन । ब्रिजवेनका माईग्रेसन एजेन्ट नारायण कोईरालाका अनुसार संघिय सरकारले अझै संख्या निर्धारण नगरेका कारण राज्यहरु पनि कहिलेदेखि र कति संख्याका लागि पिआरको आवेदन खोल्ने भन्ने अन्यौल छ ।

उता, संघिय सरकारले घर जग्गा कारोवारमा लगानी बढाएर रोजगारी सृजना गर्ने तथा अर्थतन्त्रलाई सुधार गर्ने रणनीति लिएको छ । यदि यसो हो भने घरजग्गा किन्ने ग्राहक बढाउनका लागि पिआरको संख्या बढाउने संभावना पनि उत्तिकै रहेको अर्थविद् डाक्टर चालिसेको भनाई छ ।

भर्खरै प्रकाशित

समर्थकले रोनाल्डोलाई कोकको बोतलले हा’नेपछि….

पोर्चुगलका स्टार क्रिस्टियानो रोनाल्डो निकै फर्ममा देखिएका छन् । उनले जारी युरो कपका समूह चरणका तीनवटै खेलमा गोल गरे । फ्रान्स विरुद्धको खेलमा २ गोल…

चीनको धम्किबाट जव ताइवान नडराई यस्तो भन्यो

ताइवानले चीनसँग हुने यु’द्धको लागि तयार रहनुपर्ने समय आएको बताएको छ। ताइवानको सीमा क्षेत्रमा बढ्दो चिनियाँ सैन्य गतिविधिले यु’द्धको सम्भावना निम्तिएको ताइवानका विदेशमन्त्री जोसेप वुले…

माइतीघरमा शिक्षामन्त्रीको पुत्ला दहन, जातीय विभेदविरुद्ध प्रदर्शन

काठमाडौं । काठमाडौंको माइतीघरमा जातीय विभेदविरुद्ध दलित अधिकारकर्मी र विद्यार्थीहरुले प्रदर्शन गरेका छन् । ‘मान्छे भएर बाँच्ने अधिकार सुनिश्चित गर’ लेखिएको ब्यानरसहित अधिकारकर्मीले प्रदर्शन गरेका…

मन्त्रीहरुको जिम्मेवारी हेरफेर, गृह मन्त्रालयको जिम्मा विष्णु पौडेललाई

१० असार, काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले मन्त्रीहरुको जिम्मेवारी हेरफेर गरेका छन् । उनले रक्षा र परराष्ट्र मन्त्रालय आफैंसँग राखेका छन् । त्यस्तै उपप्रधानमन्त्री…

केपी ओली भन्दा काँग्रेस धेरै वामपन्थी छ : प्रचण्ड

नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले प्रधानमन्त्री केपी ओली भन्दा अहिले काँग्रेस वामपन्थी भएको बताएका छन् । बिहीबार सम्पादकहरूसँगको अन्तरक्रियामा अध्यक्ष प्रचण्डले गठबन्धन बनाएर…